CBSE Class 6  >  Class 6 Notes  >  Hindi  >  NCERT Textbook: जलाते चलो

NCERT Textbook: जलाते चलो

Download, print and study this document offline
Please wait while the PDF view is loading
 Page 1


?????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ??-?? 
??? ?? ???? ??? ??????? ????????
?? ? ???? ? ???? ??? ? ?? ?? ???? ? ?? ?? ?? ??? ? ? ?? ?? ? ? ? ?
????? ? ??-??,
? ?? ???? ? ?? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ? ?? ???? ? ??? ?? ? ? ?? ?? ?? ???-???
??? ?? ?? ?? ????
???-?? ?? ?? ??? ??
?
?????? ?? ? ??, ??? ? ?? ??? ?? ? ?????
???? ??? ????? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ??
?
??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??,
??? ?? ?? ?? ?? ???? ?? ? ? ?
???? ?? ? ? ? ? ?? ??? ?? ? ?? ? ?????? ?? ???
????? ? ??? ? ?? ? ?
??? ?? ?? ?
???
??? ?? ??? ?? ??? ??? ????? ?????????
?
????? ?? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??
???? ????? ? ?? ?? ?
??? ?????,
? ? ? ????? ? ?? ?? ???? ? ?? ???
????? ?
?????? ?? ??? ? ? ?
???????
????? ???
7
Chapter 7.indd   60 10/06/2024   11:21:00
Reprint 2026-27
Page 2


?????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ??-?? 
??? ?? ???? ??? ??????? ????????
?? ? ???? ? ???? ??? ? ?? ?? ???? ? ?? ?? ?? ??? ? ? ?? ?? ? ? ? ?
????? ? ??-??,
? ?? ???? ? ?? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ? ?? ???? ? ??? ?? ? ? ?? ?? ?? ???-???
??? ?? ?? ?? ????
???-?? ?? ?? ??? ??
?
?????? ?? ? ??, ??? ? ?? ??? ?? ? ?????
???? ??? ????? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ??
?
??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??,
??? ?? ?? ?? ?? ???? ?? ? ? ?
???? ?? ? ? ? ? ?? ??? ?? ? ?? ? ?????? ?? ???
????? ? ??? ? ?? ? ?
??? ?? ?? ?
???
??? ?? ??? ?? ??? ??? ????? ?????????
?
????? ?? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??
???? ????? ? ?? ?? ?
??? ?????,
? ? ? ????? ? ?? ?? ???? ? ?? ???
????? ?
?????? ?? ??? ? ? ?
???????
????? ???
7
Chapter 7.indd   60 10/06/2024   11:21:00
Reprint 2026-27
? ?? ?
??? ???
? ????? ?? ?? ?? ?? ??? ?? ??? ?? ?? ?????? ?????????
?? ?? ?? ?
????? ?? ?? ???? ? ?
??? ? ??? ?? ???? ?????,
??? ?? ??? ? ???? ?? ???  ??
????? -?? ?? ??? ?? ???? ??????
?????? ???? ?? ????? ?? ?? ???
??? ?? ?? ??? ?? ? ????? ?????????
     — ??????? ?? ??? ?? ? ??? ?????? ??
  ??? ?? ?????  
??? ??? ? ?? ? ????? ??? ??, ??? ??
??? ? ? ?? ?? ?? ? ?? 
?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ? ? ?? ??? ? ?? ???? ??? ?? ?? ? ? ? ???? ? 
?? ? ???????? ? ?? ?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ??? ? ?? ? ?? ?
?????? ?? 
?? ??? ?????? ??? ?? ? ?? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ?? ??-?? ?? ? ???? ?? ?? 
???? ?? ? ? ?? ?? ??? ???? ? ‘? ? ?? ?
???? ?? ???? ? ? ’ ???? ??? 
?? ?? ?? ?? ??? ??? ? ???? 
(1916–1998)
?????? ??? 
61
Chapter 7.indd   61 10/06/2024   11:21:04
Reprint 2026-27
Page 3


?????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ??-?? 
??? ?? ???? ??? ??????? ????????
?? ? ???? ? ???? ??? ? ?? ?? ???? ? ?? ?? ?? ??? ? ? ?? ?? ? ? ? ?
????? ? ??-??,
? ?? ???? ? ?? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ? ?? ???? ? ??? ?? ? ? ?? ?? ?? ???-???
??? ?? ?? ?? ????
???-?? ?? ?? ??? ??
?
?????? ?? ? ??, ??? ? ?? ??? ?? ? ?????
???? ??? ????? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ??
?
??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??,
??? ?? ?? ?? ?? ???? ?? ? ? ?
???? ?? ? ? ? ? ?? ??? ?? ? ?? ? ?????? ?? ???
????? ? ??? ? ?? ? ?
??? ?? ?? ?
???
??? ?? ??? ?? ??? ??? ????? ?????????
?
????? ?? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??
???? ????? ? ?? ?? ?
??? ?????,
? ? ? ????? ? ?? ?? ???? ? ?? ???
????? ?
?????? ?? ??? ? ? ?
???????
????? ???
7
Chapter 7.indd   60 10/06/2024   11:21:00
Reprint 2026-27
? ?? ?
??? ???
? ????? ?? ?? ?? ?? ??? ?? ??? ?? ?? ?????? ?????????
?? ?? ?? ?
????? ?? ?? ???? ? ?
??? ? ??? ?? ???? ?????,
??? ?? ??? ? ???? ?? ???  ??
????? -?? ?? ??? ?? ???? ??????
?????? ???? ?? ????? ?? ?? ???
??? ?? ?? ??? ?? ? ????? ?????????
     — ??????? ?? ??? ?? ? ??? ?????? ??
  ??? ?? ?????  
??? ??? ? ?? ? ????? ??? ??, ??? ??
??? ? ? ?? ?? ?? ? ?? 
?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ? ? ?? ??? ? ?? ???? ??? ?? ?? ? ? ? ???? ? 
?? ? ???????? ? ?? ?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ??? ? ?? ? ?? ?
?????? ?? 
?? ??? ?????? ??? ?? ? ?? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ?? ??-?? ?? ? ???? ?? ?? 
???? ?? ? ? ?? ?? ??? ???? ? ‘? ? ?? ?
???? ?? ???? ? ? ’ ???? ??? 
?? ?? ?? ?? ??? ??? ? ???? 
(1916–1998)
?????? ??? 
61
Chapter 7.indd   61 10/06/2024   11:21:04
Reprint 2026-27
??? ?? ???, ?? ? ? ?? ? ????? ?? ?? ? ? ??????? ?? ?? ??? ???? ? ? ?? ? ??? ???? ??? ? ?? ? ? ??? 
? ?? ? ???? ??? ???? ?? ?? ???? ?? ????? ?? ?? ??? ?? ??? ? ? ? ?? ? ?? ?????? ?? ??? ?? ??? ? 
?? ????? ???? ? ? ???? ?????
 ??? ? ??? ?? (?) ? ??? ??? ?? ???? ? ?? ??? ???? ???? ?? ? -??? ??? ??? ? ??? ?? ? ?????? ( ?? ) ? ? ????—
(1) ?? ?????? ? ? ?? ?? ?? ? -?? ???? ?? ? ????? ? ?? ? ???? ? ??? ?? ??? ?? ? ??    
 ? ????? ? ? ??? ??? ???? ?? ? ?? 
 ? ????? ??? ? ? ???? ???? ? ??  
 ? ?? ? ??? ?????? ?
?????? ?
? ? ?? ? ?? 
 ? ??? ?? ??? ? ? ?? ? ?? ? ?????? ?? ? ?? (2) “???? ??? ????? ? ???? ?? ? ? ??? ?? ??, ? ??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??”
 ?? ??? ??? ????? ???? ???? ???
 ? ? ????? ?? 
 ? ?? ????? ?? ?? 
 ? ?????? ?? 
 ? ??? ?? ??   
(?) ?? ??? ? ?? ???? ? ? ???? ? ????? ???? ? ?? ???? ? ?????? ?? ??? ? ?? ???? ?? ??? ?? ? ??? ?? 
???? ? ?? ?? ?????
?????? ? ?? ?? ? ??? ?? ? ?? ? ??? ???? ? ??? ?? ???? ?? ? ? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ????? ???? ? ?? ??? ?? 
?? ? ? ??? ? ? ?? ??? ?
????? ?? ???????? ??? ? ?? ? ?? ??????, ?
???? ?? ??? ?? ? ? ???? ??? 
?? ???????? ?? ??? ? ????
??????
62
Chapter 7.indd   62 10/06/2024   11:21:05
Reprint 2026-27
Page 4


?????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ??-?? 
??? ?? ???? ??? ??????? ????????
?? ? ???? ? ???? ??? ? ?? ?? ???? ? ?? ?? ?? ??? ? ? ?? ?? ? ? ? ?
????? ? ??-??,
? ?? ???? ? ?? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ? ?? ???? ? ??? ?? ? ? ?? ?? ?? ???-???
??? ?? ?? ?? ????
???-?? ?? ?? ??? ??
?
?????? ?? ? ??, ??? ? ?? ??? ?? ? ?????
???? ??? ????? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ??
?
??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??,
??? ?? ?? ?? ?? ???? ?? ? ? ?
???? ?? ? ? ? ? ?? ??? ?? ? ?? ? ?????? ?? ???
????? ? ??? ? ?? ? ?
??? ?? ?? ?
???
??? ?? ??? ?? ??? ??? ????? ?????????
?
????? ?? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??
???? ????? ? ?? ?? ?
??? ?????,
? ? ? ????? ? ?? ?? ???? ? ?? ???
????? ?
?????? ?? ??? ? ? ?
???????
????? ???
7
Chapter 7.indd   60 10/06/2024   11:21:00
Reprint 2026-27
? ?? ?
??? ???
? ????? ?? ?? ?? ?? ??? ?? ??? ?? ?? ?????? ?????????
?? ?? ?? ?
????? ?? ?? ???? ? ?
??? ? ??? ?? ???? ?????,
??? ?? ??? ? ???? ?? ???  ??
????? -?? ?? ??? ?? ???? ??????
?????? ???? ?? ????? ?? ?? ???
??? ?? ?? ??? ?? ? ????? ?????????
     — ??????? ?? ??? ?? ? ??? ?????? ??
  ??? ?? ?????  
??? ??? ? ?? ? ????? ??? ??, ??? ??
??? ? ? ?? ?? ?? ? ?? 
?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ? ? ?? ??? ? ?? ???? ??? ?? ?? ? ? ? ???? ? 
?? ? ???????? ? ?? ?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ??? ? ?? ? ?? ?
?????? ?? 
?? ??? ?????? ??? ?? ? ?? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ?? ??-?? ?? ? ???? ?? ?? 
???? ?? ? ? ?? ?? ??? ???? ? ‘? ? ?? ?
???? ?? ???? ? ? ’ ???? ??? 
?? ?? ?? ?? ??? ??? ? ???? 
(1916–1998)
?????? ??? 
61
Chapter 7.indd   61 10/06/2024   11:21:04
Reprint 2026-27
??? ?? ???, ?? ? ? ?? ? ????? ?? ?? ? ? ??????? ?? ?? ??? ???? ? ? ?? ? ??? ???? ??? ? ?? ? ? ??? 
? ?? ? ???? ??? ???? ?? ?? ???? ?? ????? ?? ?? ??? ?? ??? ? ? ? ?? ? ?? ?????? ?? ??? ?? ??? ? 
?? ????? ???? ? ? ???? ?????
 ??? ? ??? ?? (?) ? ??? ??? ?? ???? ? ?? ??? ???? ???? ?? ? -??? ??? ??? ? ??? ?? ? ?????? ( ?? ) ? ? ????—
(1) ?? ?????? ? ? ?? ?? ?? ? -?? ???? ?? ? ????? ? ?? ? ???? ? ??? ?? ??? ?? ? ??    
 ? ????? ? ? ??? ??? ???? ?? ? ?? 
 ? ????? ??? ? ? ???? ???? ? ??  
 ? ?? ? ??? ?????? ?
?????? ?
? ? ?? ? ?? 
 ? ??? ?? ??? ? ? ?? ? ?? ? ?????? ?? ? ?? (2) “???? ??? ????? ? ???? ?? ? ? ??? ?? ??, ? ??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??”
 ?? ??? ??? ????? ???? ???? ???
 ? ? ????? ?? 
 ? ?? ????? ?? ?? 
 ? ?????? ?? 
 ? ??? ?? ??   
(?) ?? ??? ? ?? ???? ? ? ???? ? ????? ???? ? ?? ???? ? ?????? ?? ??? ? ?? ???? ?? ??? ?? ? ??? ?? 
???? ? ?? ?? ?????
?????? ? ?? ?? ? ??? ?? ? ?? ? ??? ???? ? ??? ?? ???? ?? ? ? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ????? ???? ? ?? ??? ?? 
?? ? ? ??? ? ? ?? ??? ?
????? ?? ???????? ??? ? ?? ? ?? ??????, ?
???? ?? ??? ?? ? ? ???? ??? 
?? ???????? ?? ??? ? ????
??????
62
Chapter 7.indd   62 10/06/2024   11:21:05
Reprint 2026-27
???? ???? ?? ?
??? ? ?? 1. ?? ?? ?? 1.  ?????? ????, ?? ???? ?? ? ???? ?
??? ? ?? 
????? ?????? ????? ???
2.  ?????? ? ?? 2.  ???? ??? ???? ?????? ? ?? ??? ?? ?? ? ? 
????? ????, ?? ? ??? ????? ?
3. ???? ???-???? 3.  ? ? ?, ????, ? ??? ?
?????? ? ?? ???? ? ?? ? ? 
?? ??? — ?? ????? (??? ???), ??? ??? 
????, ?? ?? ?? ? ??? ?? ??? ????? 
4. ???? 4. ?? ?? ????? , ?? ? ???? ????? ? ?? 
?
??? ? ?? ?????? ? ??? ??????
    ?
?????????? ? ? ????? ??? ??? ? ?? ?? ? ??? ?? ? ?? ? ?
???? ? ???? ? ??? ?? ?? ???? ?? ? ?? ????? ?? ???? ?? ?? ?? ?????? ?? ?? ?? 
???? ?? ??? ????? ???? ? ? ? ? ?? ????? ??? ? ?????? ?? ? ? ? ? ?? ? ?? ?????? ?? ?? ? ?? ??? ? 
??? ? ?????? ??? ? ?? ???? ?—
“???? ?? ? ????? ?? ?? ?? ?? ??
??? ? ??? ?? ???? ?????,
??? ?? ???? ? ?? ? ?? ??? ??
?????-?? ?? ??? ?? ???? ?? ????? 
???? ?? ?? ?? ?? ????? ?? ?? ???
??? ?? ?? ??? ?? ? ????? ?? ??? ?? ??”
?????? ??? 
63
Chapter 7.indd   63 10/06/2024   11:21:07
Reprint 2026-27
Page 5


?????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ??-?? 
??? ?? ???? ??? ??????? ????????
?? ? ???? ? ???? ??? ? ?? ?? ???? ? ?? ?? ?? ??? ? ? ?? ?? ? ? ? ?
????? ? ??-??,
? ?? ???? ? ?? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ? ?? ???? ? ??? ?? ? ? ?? ?? ?? ???-???
??? ?? ?? ?? ????
???-?? ?? ?? ??? ??
?
?????? ?? ? ??, ??? ? ?? ??? ?? ? ?????
???? ??? ????? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ??
?
??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??,
??? ?? ?? ?? ?? ???? ?? ? ? ?
???? ?? ? ? ? ? ?? ??? ?? ? ?? ? ?????? ?? ???
????? ? ??? ? ?? ? ?
??? ?? ?? ?
???
??? ?? ??? ?? ??? ??? ????? ?????????
?
????? ?? ?
???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??
???? ????? ? ?? ?? ?
??? ?????,
? ? ? ????? ? ?? ?? ???? ? ?? ???
????? ?
?????? ?? ??? ? ? ?
???????
????? ???
7
Chapter 7.indd   60 10/06/2024   11:21:00
Reprint 2026-27
? ?? ?
??? ???
? ????? ?? ?? ?? ?? ??? ?? ??? ?? ?? ?????? ?????????
?? ?? ?? ?
????? ?? ?? ???? ? ?
??? ? ??? ?? ???? ?????,
??? ?? ??? ? ???? ?? ???  ??
????? -?? ?? ??? ?? ???? ??????
?????? ???? ?? ????? ?? ?? ???
??? ?? ?? ??? ?? ? ????? ?????????
     — ??????? ?? ??? ?? ? ??? ?????? ??
  ??? ?? ?????  
??? ??? ? ?? ? ????? ??? ??, ??? ??
??? ? ? ?? ?? ?? ? ?? 
?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ? ? ?? ??? ? ?? ???? ??? ?? ?? ? ? ? ???? ? 
?? ? ???????? ? ?? ?? ?? ????? ????? ? ? ?????? ??? ??? ? ?? ? ?? ?
?????? ?? 
?? ??? ?????? ??? ?? ? ?? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ?? ??-?? ?? ? ???? ?? ?? 
???? ?? ? ? ?? ?? ??? ???? ? ‘? ? ?? ?
???? ?? ???? ? ? ’ ???? ??? 
?? ?? ?? ?? ??? ??? ? ???? 
(1916–1998)
?????? ??? 
61
Chapter 7.indd   61 10/06/2024   11:21:04
Reprint 2026-27
??? ?? ???, ?? ? ? ?? ? ????? ?? ?? ? ? ??????? ?? ?? ??? ???? ? ? ?? ? ??? ???? ??? ? ?? ? ? ??? 
? ?? ? ???? ??? ???? ?? ?? ???? ?? ????? ?? ?? ??? ?? ??? ? ? ? ?? ? ?? ?????? ?? ??? ?? ??? ? 
?? ????? ???? ? ? ???? ?????
 ??? ? ??? ?? (?) ? ??? ??? ?? ???? ? ?? ??? ???? ???? ?? ? -??? ??? ??? ? ??? ?? ? ?????? ( ?? ) ? ? ????—
(1) ?? ?????? ? ? ?? ?? ?? ? -?? ???? ?? ? ????? ? ?? ? ???? ? ??? ?? ??? ?? ? ??    
 ? ????? ? ? ??? ??? ???? ?? ? ?? 
 ? ????? ??? ? ? ???? ???? ? ??  
 ? ?? ? ??? ?????? ?
?????? ?
? ? ?? ? ?? 
 ? ??? ?? ??? ? ? ?? ? ?? ? ?????? ?? ? ?? (2) “???? ??? ????? ? ???? ?? ? ? ??? ?? ??, ? ??? ??? ??? ? ???? ? ?????? ?? ??”
 ?? ??? ??? ????? ???? ???? ???
 ? ? ????? ?? 
 ? ?? ????? ?? ?? 
 ? ?????? ?? 
 ? ??? ?? ??   
(?) ?? ??? ? ?? ???? ? ? ???? ? ????? ???? ? ?? ???? ? ?????? ?? ??? ? ?? ???? ?? ??? ?? ? ??? ?? 
???? ? ?? ?? ?????
?????? ? ?? ?? ? ??? ?? ? ?? ? ??? ???? ? ??? ?? ???? ?? ? ? ? ? ?? ? ?? ?? ?? ? ????? ???? ? ?? ??? ?? 
?? ? ? ??? ? ? ?? ??? ?
????? ?? ???????? ??? ? ?? ? ?? ??????, ?
???? ?? ??? ?? ? ? ???? ??? 
?? ???????? ?? ??? ? ????
??????
62
Chapter 7.indd   62 10/06/2024   11:21:05
Reprint 2026-27
???? ???? ?? ?
??? ? ?? 1. ?? ?? ?? 1.  ?????? ????, ?? ???? ?? ? ???? ?
??? ? ?? 
????? ?????? ????? ???
2.  ?????? ? ?? 2.  ???? ??? ???? ?????? ? ?? ??? ?? ?? ? ? 
????? ????, ?? ? ??? ????? ?
3. ???? ???-???? 3.  ? ? ?, ????, ? ??? ?
?????? ? ?? ???? ? ?? ? ? 
?? ??? — ?? ????? (??? ???), ??? ??? 
????, ?? ?? ?? ? ??? ?? ??? ????? 
4. ???? 4. ?? ?? ????? , ?? ? ???? ????? ? ?? 
?
??? ? ?? ?????? ? ??? ??????
    ?
?????????? ? ? ????? ??? ??? ? ?? ?? ? ??? ?? ? ?? ? ?
???? ? ???? ? ??? ?? ?? ???? ?? ? ?? ????? ?? ???? ?? ?? ?? ?????? ?? ?? ?? 
???? ?? ??? ????? ???? ? ? ? ? ?? ????? ??? ? ?????? ?? ? ? ? ? ?? ? ?? ?????? ?? ?? ? ?? ??? ? 
??? ? ?????? ??? ? ?? ???? ?—
“???? ?? ? ????? ?? ?? ?? ?? ??
??? ? ??? ?? ???? ?????,
??? ?? ???? ? ?? ? ?? ??? ??
?????-?? ?? ??? ?? ???? ?? ????? 
???? ?? ?? ?? ?? ????? ?? ?? ???
??? ?? ?? ??? ?? ? ????? ?? ??? ?? ??”
?????? ??? 
63
Chapter 7.indd   63 10/06/2024   11:21:07
Reprint 2026-27
 ???-???? ? ? ? ?? ?
?????? ?? ?? ???? ??? ?? ? ???, ???? ?????? ?? ?? ? ? ??? ? ?????? ??? ? ?? ???? ?—
(?) ?????? ? ?? ????? ? ??? ??? ?? ? ? ?? ? ??? ??? ???
? ? ? ?????? ? ??? ?? ????
(?) ?? ? ????? ???? ?? ????? ? ???? ? ? ????? ? ????? ? ?? ?? ? ?? ????? ???? ?? ?? ??? ?? 
???? ??? ?? ?? ?? ??? 
(?) ?????? ? ?? ???? ???? ? ? ?? ???? ? ????? ? ? ?? ???? ??? ?? ???
 ????? ? ?? ? ???
“?????? ??? ?? ???? ?? ?? ??-??
??? ?? ???? ??? ??????? ????????” 
?? ?
???? ? ??? ?? ??? ? ???? ? ? ? ???? ????? ?? ? ?? ? ??? ? ? ??? ? ?? ? ? ??? ?????? ???? ?? 
?? ?????? ?? ???? ?? ?? ???? ???? ??? ?? ?
???? ? ??? ?? ??? ? ? ??? ??? ? ? ? ?? ? ? ?? ? ? ? ? ???? ??? 
???-???? ?? ? ? ????? ?? ?? ???? ????? ????? ?? ?? ?
???? ? ??? ?? ??? ? ? ??? ??? ? ? ? ?? 
???? ??-? ? ?? ? ? ? ? ????? ??? ? ? ?? ? ? ?? ?
???? ? ??? ?? ?? ? ???, ?? ?????? ?? ??? ??? 
?
???? ? ?? ??? ? ? ? ?? ??? ??? ? ? ? ?? ???? ? ? ?? ? ? ? ? ?? ????? ??? ?? ???????? ? ? ???? ? ?? 
?????? ?? ? ?? ? ????? ?????? ?? ?? ??? 
?? ????? ????? ?? ?? ? ????? ? ?? ???? ?? ?? ?? ?? ????? ???? ?? ?????? ?????? 
(?) ?? ? ????? ?? ?? ???? ??? ?? ???? ?? ??? ?-??? ? ? ? ?? ? ?? ????? ?? ?????? 
?? ?????????
? ?? ? ??? ? ? ????, ???? ?? ? ????? ?? ?
???? ? ??? ?? 2–4, 2–4 ? ? ?? ? ? ?? 
??????? ???? ?? ????
(?) ??? ? ? ? ?? ?? ? ??? ?? ??? ?? ? ?? ??? ? ???? ?????? ?? ?? ?? 
  ?????
??
?? 1 ?? ??
?? 2 ? ?? ? ?? ? ?
???? ? ???? ?? ?? ???? ?????-? ????? ??? ? ????? ?
???? ? ??? ?? ????? 
?????? ?? ???—
??????
64
Chapter 7.indd   64 10/06/2024   11:21:08
Reprint 2026-27
Read More

FAQs on NCERT Textbook: जलाते चलो

1. जलाते चलो कितने प्रकार की ऊर्जा गैस होती हैं?
उत्तर: जलाते चलो में दो प्रकार की ऊर्जा गैस होती हैं - हाइड्रोजन गैस और ऑक्सीजन गैस।
2. जलाते चलो में कौन-कौन से तत्व होते हैं?
उत्तर: जलाते चलो में हाइड्रोजन गैस और ऑक्सीजन गैस होते हैं।
3. जलाते चलो क्यों जरूरी है?
उत्तर: जलाते चलो करने से हम ऊर्जा का उपयोग कर सकते हैं और एक शक्तिशाली स्रोत प्राप्त कर सकते हैं।
4. जलाते चलो किस उद्देश्य के लिए किया जाता है?
उत्तर: जलाते चलो का उद्देश्य प्राथमिकता के क्षेत्रों में ऊर्जा का उपयोग करना है।
5. जलाते चलो क्या है और इसका क्या महत्व है?
उत्तर: जलाते चलो एक प्रकार की ऊर्जा स्रोत है जिससे हम ऊर्जा पैदा कर सकते हैं और इसे अलग-अलग उद्देश्यों के लिए उपयोग कर सकते हैं।
Explore Courses for Class 6 exam
Related Searches
Exam, Viva Questions, Important questions, Summary, study material, NCERT Textbook: जलाते चलो, Objective type Questions, Extra Questions, past year papers, shortcuts and tricks, MCQs, NCERT Textbook: जलाते चलो, Free, Sample Paper, video lectures, Semester Notes, practice quizzes, mock tests for examination, ppt, Previous Year Questions with Solutions, pdf , NCERT Textbook: जलाते चलो;