| Download, print and study this document offline |
Page 1
2
??? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ? ???? ? ??
? ? ???? ? ???? —
• ? ? ???-? ?? ??? ???
• ???? ??? ?? ?? ? ? ???? ???
• ???? ??? ?? ? ???? ??? ? ??? ? ???? ???
• ???? ???? ?? ?? ?????? ??? ??? ???-??? ?? ???
?? ??? ? ? ??? ????
• ???? ?? ?? ????? ?? ??? ? ?? ? ??? ???? ???
????? ?? ?????
Chapter 2.indd 17 10-03-2025 11:58:10
Reprint 2026-27
Page 2
2
??? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ? ???? ? ??
? ? ???? ? ???? —
• ? ? ???-? ?? ??? ???
• ???? ??? ?? ?? ? ? ???? ???
• ???? ??? ?? ? ???? ??? ? ??? ? ???? ???
• ???? ???? ?? ?? ?????? ??? ??? ???-??? ?? ???
?? ??? ? ? ??? ????
• ???? ?? ?? ????? ?? ??? ? ?? ? ??? ???? ???
????? ?? ?????
Chapter 2.indd 17 10-03-2025 11:58:10
Reprint 2026-27
18
????? | ??? ?? 4
???? ??? ????? ?? ???? ??? ?? ????? ??? ?? ?????? ????? ???? ?????? ?? ??????
? ? ??? ????? ???
?????? ?? ?? ????? ?? ?
???? ???? ????? ?? ????? ?????? ???? ??? ?????
??? ???????? ???? ?? ? ????? ? ? ?? ??? ?? ?
? ??? ??? ?? ?? ????? ??? ?
??? ?? ?? ?
???? ? ??? ???? ??? ?? ????? ???? ? ? ????? ?????? ????? ??? ?????-?????
?????? ???? ????
?? ???-??? ?????
?? ?????? ???, ?? ????? ? ?
????? ? ??? ?????? ? ? ?? ????
???? ????? ?? ?
? ?? ????
????? ?? ?????? ???
?? ? ?? ???? ?????? ?? ????? ?? ???
?? ?????? ???? ??? ???? ???? ??? ?? ????
??? ? ???? ???? ???? ???, “????? ??? ?? ??????? ?? ?
? ?? ??? ??????
?
? ?? ??? ?? ?? ?? ???? ???”
?????? ?
? ? ?? ?? ? ?????? ????? ??? ???? ?? ?? ??? ???, “??? ?????
????? ???
????? ?? ?
? ?? ??? ? ? ?? ? ??”
?? ????? ??? ? ????? ??????? ???? ?
?? ??? ????? ??? ????
????? ?? ? ?
??? ?? ????? ? ? ????? ?? ??????
?? ??? ????? ?????? ???? ??? ?? ????
?????? ??? ? ?? ?
???? ?? ?? ?? ?? ?????
?? ??? ????? ????? ??? ?? ?????? ? ?? ? ??
Chapter 2.indd 18 17-03-2025 17:20:28
Reprint 2026-27
Page 3
2
??? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ? ???? ? ??
? ? ???? ? ???? —
• ? ? ???-? ?? ??? ???
• ???? ??? ?? ?? ? ? ???? ???
• ???? ??? ?? ? ???? ??? ? ??? ? ???? ???
• ???? ???? ?? ?? ?????? ??? ??? ???-??? ?? ???
?? ??? ? ? ??? ????
• ???? ?? ?? ????? ?? ??? ? ?? ? ??? ???? ???
????? ?? ?????
Chapter 2.indd 17 10-03-2025 11:58:10
Reprint 2026-27
18
????? | ??? ?? 4
???? ??? ????? ?? ???? ??? ?? ????? ??? ?? ?????? ????? ???? ?????? ?? ??????
? ? ??? ????? ???
?????? ?? ?? ????? ?? ?
???? ???? ????? ?? ????? ?????? ???? ??? ?????
??? ???????? ???? ?? ? ????? ? ? ?? ??? ?? ?
? ??? ??? ?? ?? ????? ??? ?
??? ?? ?? ?
???? ? ??? ???? ??? ?? ????? ???? ? ? ????? ?????? ????? ??? ?????-?????
?????? ???? ????
?? ???-??? ?????
?? ?????? ???, ?? ????? ? ?
????? ? ??? ?????? ? ? ?? ????
???? ????? ?? ?
? ?? ????
????? ?? ?????? ???
?? ? ?? ???? ?????? ?? ????? ?? ???
?? ?????? ???? ??? ???? ???? ??? ?? ????
??? ? ???? ???? ???? ???, “????? ??? ?? ??????? ?? ?
? ?? ??? ??????
?
? ?? ??? ?? ?? ?? ???? ???”
?????? ?
? ? ?? ?? ? ?????? ????? ??? ???? ?? ?? ??? ???, “??? ?????
????? ???
????? ?? ?
? ?? ??? ? ? ?? ? ??”
?? ????? ??? ? ????? ??????? ???? ?
?? ??? ????? ??? ????
????? ?? ? ?
??? ?? ????? ? ? ????? ?? ??????
?? ??? ????? ?????? ???? ??? ?? ????
?????? ??? ? ?? ?
???? ?? ?? ?? ?? ?????
?? ??? ????? ????? ??? ?? ?????? ? ?? ? ??
Chapter 2.indd 18 17-03-2025 17:20:28
Reprint 2026-27
????? ????? ?
? ? ?? ???? ????? ??? ???? ???, ????? ???? ?????? ??? ? ??????
???? ????, ??
???? ?? ?????-??? ?????? ????
???? ? ? ??? ?? ????? ? ? ? ????? ?? ??? ??? ?? ????? ? ? ?? ????? ?? ???? ???
?? ???? ??? ??? ?? ?? ???? ??? “????! ?
? ?? ??? ???
?? ?? ??? ??? ??”, ???? ?
?? ?????
??? ??? ??-?? ?? ? ??? ??? ????? ?? ????? ??
?
???? ????? ??? ???? ??? ?? ?? ? ? ????? ??? ?? ??????? ???,
“??!” ??? ?? ???? ??? ? ???? ?????? ???? ????? ??
?? ?
???? ??? ?? ??? ? ??? ? ????? ????
“????! ?
? ?? ??? ?? ?? ??? ? ???????
??”, ???? ? ?? ????? ?? ?? ?
???-?
???
??? ? ? ? ??? ? ?? ????? ?? ??? ?????
????? ?? ??? ? ???? ??? ????? ???? ??????
?????? ?? ? ????? ?? ???? ??
???-????? ??????? ??
???-??? ?-??? ??? ? ??
????? ??? ?? ????-??? ?? ?? ???? ? ?? ???? ?????
?? ????? ?? ??? ????? ?????? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ????
?? ? ???? ??????
???? ????? ?? ?? ??????? ?
? ??-
?
? ???? ?? ??? ?? ?? ??? ????
????? ?? ?
? ? ?? ???? ??
????? ? ?? ??? ???
Chapter 2.indd 19 17-03-2025 17:20:42
Reprint 2026-27
Page 4
2
??? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ? ???? ? ??
? ? ???? ? ???? —
• ? ? ???-? ?? ??? ???
• ???? ??? ?? ?? ? ? ???? ???
• ???? ??? ?? ? ???? ??? ? ??? ? ???? ???
• ???? ???? ?? ?? ?????? ??? ??? ???-??? ?? ???
?? ??? ? ? ??? ????
• ???? ?? ?? ????? ?? ??? ? ?? ? ??? ???? ???
????? ?? ?????
Chapter 2.indd 17 10-03-2025 11:58:10
Reprint 2026-27
18
????? | ??? ?? 4
???? ??? ????? ?? ???? ??? ?? ????? ??? ?? ?????? ????? ???? ?????? ?? ??????
? ? ??? ????? ???
?????? ?? ?? ????? ?? ?
???? ???? ????? ?? ????? ?????? ???? ??? ?????
??? ???????? ???? ?? ? ????? ? ? ?? ??? ?? ?
? ??? ??? ?? ?? ????? ??? ?
??? ?? ?? ?
???? ? ??? ???? ??? ?? ????? ???? ? ? ????? ?????? ????? ??? ?????-?????
?????? ???? ????
?? ???-??? ?????
?? ?????? ???, ?? ????? ? ?
????? ? ??? ?????? ? ? ?? ????
???? ????? ?? ?
? ?? ????
????? ?? ?????? ???
?? ? ?? ???? ?????? ?? ????? ?? ???
?? ?????? ???? ??? ???? ???? ??? ?? ????
??? ? ???? ???? ???? ???, “????? ??? ?? ??????? ?? ?
? ?? ??? ??????
?
? ?? ??? ?? ?? ?? ???? ???”
?????? ?
? ? ?? ?? ? ?????? ????? ??? ???? ?? ?? ??? ???, “??? ?????
????? ???
????? ?? ?
? ?? ??? ? ? ?? ? ??”
?? ????? ??? ? ????? ??????? ???? ?
?? ??? ????? ??? ????
????? ?? ? ?
??? ?? ????? ? ? ????? ?? ??????
?? ??? ????? ?????? ???? ??? ?? ????
?????? ??? ? ?? ?
???? ?? ?? ?? ?? ?????
?? ??? ????? ????? ??? ?? ?????? ? ?? ? ??
Chapter 2.indd 18 17-03-2025 17:20:28
Reprint 2026-27
????? ????? ?
? ? ?? ???? ????? ??? ???? ???, ????? ???? ?????? ??? ? ??????
???? ????, ??
???? ?? ?????-??? ?????? ????
???? ? ? ??? ?? ????? ? ? ? ????? ?? ??? ??? ?? ????? ? ? ?? ????? ?? ???? ???
?? ???? ??? ??? ?? ?? ???? ??? “????! ?
? ?? ??? ???
?? ?? ??? ??? ??”, ???? ?
?? ?????
??? ??? ??-?? ?? ? ??? ??? ????? ?? ????? ??
?
???? ????? ??? ???? ??? ?? ?? ? ? ????? ??? ?? ??????? ???,
“??!” ??? ?? ???? ??? ? ???? ?????? ???? ????? ??
?? ?
???? ??? ?? ??? ? ??? ? ????? ????
“????! ?
? ?? ??? ?? ?? ??? ? ???????
??”, ???? ? ?? ????? ?? ?? ?
???-?
???
??? ? ? ? ??? ? ?? ????? ?? ??? ?????
????? ?? ??? ? ???? ??? ????? ???? ??????
?????? ?? ? ????? ?? ???? ??
???-????? ??????? ??
???-??? ?-??? ??? ? ??
????? ??? ?? ????-??? ?? ?? ???? ? ?? ???? ?????
?? ????? ?? ??? ????? ?????? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ????
?? ? ???? ??????
???? ????? ?? ?? ??????? ?
? ??-
?
? ???? ?? ??? ?? ?? ??? ????
????? ?? ?
? ? ?? ???? ??
????? ? ?? ??? ???
Chapter 2.indd 19 17-03-2025 17:20:42
Reprint 2026-27
20
????? | ??? ?? 4
??? ?????? ???? ?? ??? ??? ???? ????? ????? ?? ????? ????? ???
?? ?? ????? ?? ???? ??? ???? ??? ?? ???? ??? ?? ????? ?? ?? ?? ???? ?? ???? ??? ??? ?? ?
???
?????? ?? ?????? ???? ?????? ? ????? ?? ??? ??
?? ??? ??? ???? ????? ????
????? ?? ?? ??? ??? ?? ????? ???? ??? ?? ?????? ??? ? ?? ??? ?? ?
? ??? ??? ??
?? ???? ??? ?????? ???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??????? ?? ???? ???, ?? ??? ?? ????? ??
????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ?
??? ????? ???? ????, “????, ???
?? ?
? ?? ??? ?? ??? ??
???
??
??!” ????? ?? ?? ?? ??? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ?
? ?? ??? ??? ?? ???????
–? ??????? ??????? ? ?? ? ???????? ? ? ??
? ?? ??
‘?????-????' ?? ?? ? ?????
?? ?? ?? ?
? ?? ?? ??? ? ???? ????
???? ???
“????! ?
? ?? ??? ??? ?? ?
? ?
?? ??? ?? ?? ?? ?????? ??”, ?????
?? ????? “????? ??? ?? ???
? ?
????-???? ?????? ????”
Chapter 2.indd 20 17-03-2025 17:20:59
Reprint 2026-27
Page 5
2
??? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ? ???? ? ??
? ? ???? ? ???? —
• ? ? ???-? ?? ??? ???
• ???? ??? ?? ?? ? ? ???? ???
• ???? ??? ?? ? ???? ??? ? ??? ? ???? ???
• ???? ???? ?? ?? ?????? ??? ??? ???-??? ?? ???
?? ??? ? ? ??? ????
• ???? ?? ?? ????? ?? ??? ? ?? ? ??? ???? ???
????? ?? ?????
Chapter 2.indd 17 10-03-2025 11:58:10
Reprint 2026-27
18
????? | ??? ?? 4
???? ??? ????? ?? ???? ??? ?? ????? ??? ?? ?????? ????? ???? ?????? ?? ??????
? ? ??? ????? ???
?????? ?? ?? ????? ?? ?
???? ???? ????? ?? ????? ?????? ???? ??? ?????
??? ???????? ???? ?? ? ????? ? ? ?? ??? ?? ?
? ??? ??? ?? ?? ????? ??? ?
??? ?? ?? ?
???? ? ??? ???? ??? ?? ????? ???? ? ? ????? ?????? ????? ??? ?????-?????
?????? ???? ????
?? ???-??? ?????
?? ?????? ???, ?? ????? ? ?
????? ? ??? ?????? ? ? ?? ????
???? ????? ?? ?
? ?? ????
????? ?? ?????? ???
?? ? ?? ???? ?????? ?? ????? ?? ???
?? ?????? ???? ??? ???? ???? ??? ?? ????
??? ? ???? ???? ???? ???, “????? ??? ?? ??????? ?? ?
? ?? ??? ??????
?
? ?? ??? ?? ?? ?? ???? ???”
?????? ?
? ? ?? ?? ? ?????? ????? ??? ???? ?? ?? ??? ???, “??? ?????
????? ???
????? ?? ?
? ?? ??? ? ? ?? ? ??”
?? ????? ??? ? ????? ??????? ???? ?
?? ??? ????? ??? ????
????? ?? ? ?
??? ?? ????? ? ? ????? ?? ??????
?? ??? ????? ?????? ???? ??? ?? ????
?????? ??? ? ?? ?
???? ?? ?? ?? ?? ?????
?? ??? ????? ????? ??? ?? ?????? ? ?? ? ??
Chapter 2.indd 18 17-03-2025 17:20:28
Reprint 2026-27
????? ????? ?
? ? ?? ???? ????? ??? ???? ???, ????? ???? ?????? ??? ? ??????
???? ????, ??
???? ?? ?????-??? ?????? ????
???? ? ? ??? ?? ????? ? ? ? ????? ?? ??? ??? ?? ????? ? ? ?? ????? ?? ???? ???
?? ???? ??? ??? ?? ?? ???? ??? “????! ?
? ?? ??? ???
?? ?? ??? ??? ??”, ???? ?
?? ?????
??? ??? ??-?? ?? ? ??? ??? ????? ?? ????? ??
?
???? ????? ??? ???? ??? ?? ?? ? ? ????? ??? ?? ??????? ???,
“??!” ??? ?? ???? ??? ? ???? ?????? ???? ????? ??
?? ?
???? ??? ?? ??? ? ??? ? ????? ????
“????! ?
? ?? ??? ?? ?? ??? ? ???????
??”, ???? ? ?? ????? ?? ?? ?
???-?
???
??? ? ? ? ??? ? ?? ????? ?? ??? ?????
????? ?? ??? ? ???? ??? ????? ???? ??????
?????? ?? ? ????? ?? ???? ??
???-????? ??????? ??
???-??? ?-??? ??? ? ??
????? ??? ?? ????-??? ?? ?? ???? ? ?? ???? ?????
?? ????? ?? ??? ????? ?????? ?? ?? ?? ?? ?? ?? ????
?? ? ???? ??????
???? ????? ?? ?? ??????? ?
? ??-
?
? ???? ?? ??? ?? ?? ??? ????
????? ?? ?
? ? ?? ???? ??
????? ? ?? ??? ???
Chapter 2.indd 19 17-03-2025 17:20:42
Reprint 2026-27
20
????? | ??? ?? 4
??? ?????? ???? ?? ??? ??? ???? ????? ????? ?? ????? ????? ???
?? ?? ????? ?? ???? ??? ???? ??? ?? ???? ??? ?? ????? ?? ?? ?? ???? ?? ???? ??? ??? ?? ?
???
?????? ?? ?????? ???? ?????? ? ????? ?? ??? ??
?? ??? ??? ???? ????? ????
????? ?? ?? ??? ??? ?? ????? ???? ??? ?? ?????? ??? ? ?? ??? ?? ?
? ??? ??? ??
?? ???? ??? ?????? ???? ?? ? ? ??? ?? ?? ????? ??????? ?? ???? ???, ?? ??? ?? ????? ??
????? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ?
??? ????? ???? ????, “????, ???
?? ?
? ?? ??? ?? ??? ??
???
??
??!” ????? ?? ?? ?? ??? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ?
? ?? ??? ??? ?? ???????
–? ??????? ??????? ? ?? ? ???????? ? ? ??
? ?? ??
‘?????-????' ?? ?? ? ?????
?? ?? ?? ?
? ?? ?? ??? ? ???? ????
???? ???
“????! ?
? ?? ??? ??? ?? ?
? ?
?? ??? ?? ?? ?? ?????? ??”, ?????
?? ????? “????? ??? ?? ???
? ?
????-???? ?????? ????”
Chapter 2.indd 20 17-03-2025 17:20:59
Reprint 2026-27
21
????? ??? ??????
1. ????? ?? ??? ?? (??????) ? ? ?? ?? ? ?? ?? ?? ?
? ??? ?? ? ?? ?? ?? ?? ????? ??? ? ? ??? ?? ?? ?? ??? ???
2. ?? ???? ?????? ??? ? ? ?? ??? ?? ? ?? ?? ???? ?? ?? ?? ?? ? ?? ?? ?? ???
3. ???? ?? ?????? ?? ? ?? ?? ?? ?? ??? ? ?? ??? ?? ?? ??? ?
4. ??? ?? ?? ?? ?-?? ?? ? ??? ?? ? ?? ?? ??? ?? ???
5. ?? ?
???? ? ? ??? ? ?? ?? ?-?? ?? ? ??? ?? ? ?? ?? ?? ?? ? ? ?? ? ??? ?? ? ???
?????? ? ? ???
???? ??? ?? ???? ??? ? ? ???? ???? ? ? ????? ?
??? ?? ?? ?? (
?? ) ????? —
1. ???? ?? ?????? ?? ? ?? ?? ?? ?? ??? ? ?? ??? ?? ?? ??? ?
(?) ??? ?????? ??? ?? ??? ???? ?? ?? ?? ??? ?
(?) ?? ??? ?? ? ?? ???? ? ??? ?? ??? ?? ?? ??? ?
(?) ??? ?????? ?
??? ? ???? ?? ?? ?? ??? ?
(?) ??? ?????? ?? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ??? ?
2. ????? ?? ?? ?? -? ?? ???? ???? ? ??? ?? ?? ?? ?? ??? ????? ?
(?) ???? ???? ? ?? ??? ?? ?? ?? ?? ?? ??? ?
(?) ????? ?? ?????? ??? ?? ?? ???? ??? ?? ?
? ??? ???? ? ??? ???
(?) ????? ?? ?? ?? ?? ???? ?
? ?-?
? ? ?? ?? ??? ? ? ? ???? ??? ?
(?) ???? ?? ?? ? ?? ???? ? ???? ???
??? ? ? ????
Chapter 2.indd 21 10-03-2025 11:58:14
Reprint 2026-27
Read More| 1. बगीचे का घोंघा किस बारे में है? | ![]() |
| 2. इस कहानी का मुख्य पात्र कौन है? | ![]() |
| 3. बगीचे का घोंघा कहानी से हमें क्या सीख मिलती है? | ![]() |
| 4. क्या इस कहानी में कोई अन्य पात्र भी हैं? | ![]() |
| 5. इस कहानी का संदेश क्या है? | ![]() |