CBSE Class 4  >  Class 4 Notes  >  Hindi (वीणा: New NCERT)  >  NCERT Textbook: आसमान गिरा

NCERT Textbook: आसमान गिरा

Download, print and study this document offline
Please wait while the PDF view is loading
 Page 1


????? ????
5
?? ????? ?? ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ??? 
????? ??? ?? ???? ? ?? — ???! ????? 
?????? ?? ???? ?? ????, “???! ? ?? ?????”
 ????? ?? ???-??? ????? ??? ?
? ? ?? ??? 
???? ?? ??? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ????? 
?? ??? ?? ????? ????
 ?? ???? ?? ????? ???? ??? ???? ?? ??? ?? ???
? ?? ??? ???
? ????, “????, 
????! ???? ???? ?? ??? ???” ????? ?? ?? ???? ????, “????! ?
?? ?? ????? ?? ? ?? 
??? ??? ??!” ???
? ?? ??? ? ??? ????? ???? ?????, ?? ???? ?? ???
? ?????-????? 
?? ???? ? ? ??? ?? ?? ???? ???? ????, “???! ?? ? ??? ???? ?? ??? ??? ????, ?
? ? 
???? ???” 
 ???
? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?
?? ?? ?????” ???? ?? ????? ???? ?? 
??? ??? ?? — ???-??? ?????, ??? ? ???? ?? ???? , ??? ? ???? ???
? ?? ???? 
???? ????? ?????-????? ????? ??? ?? ??? ???? ?
???, “?
?? ?? ? ??? ???? ?? ??? ???” 
 ?????-????? ??? ?? ?? ???? ?? ??? 
???? ?
???, “????? ???, ???? ???? ?? ??? 
??? ??? ?
??? ???” ????? ?????-????? 
????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! 
???? ????!”
Chapter 5.indd   51 10-03-2025   12:04:20
Reprint 2026-27
Page 2


????? ????
5
?? ????? ?? ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ??? 
????? ??? ?? ???? ? ?? — ???! ????? 
?????? ?? ???? ?? ????, “???! ? ?? ?????”
 ????? ?? ???-??? ????? ??? ?
? ? ?? ??? 
???? ?? ??? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ????? 
?? ??? ?? ????? ????
 ?? ???? ?? ????? ???? ??? ???? ?? ??? ?? ???
? ?? ??? ???
? ????, “????, 
????! ???? ???? ?? ??? ???” ????? ?? ?? ???? ????, “????! ?
?? ?? ????? ?? ? ?? 
??? ??? ??!” ???
? ?? ??? ? ??? ????? ???? ?????, ?? ???? ?? ???
? ?????-????? 
?? ???? ? ? ??? ?? ?? ???? ???? ????, “???! ?? ? ??? ???? ?? ??? ??? ????, ?
? ? 
???? ???” 
 ???
? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?
?? ?? ?????” ???? ?? ????? ???? ?? 
??? ??? ?? — ???-??? ?????, ??? ? ???? ?? ???? , ??? ? ???? ???
? ?? ???? 
???? ????? ?????-????? ????? ??? ?? ??? ???? ?
???, “?
?? ?? ? ??? ???? ?? ??? ???” 
 ?????-????? ??? ?? ?? ???? ?? ??? 
???? ?
???, “????? ???, ???? ???? ?? ??? 
??? ??? ?
??? ???” ????? ?????-????? 
????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! 
???? ????!”
Chapter 5.indd   51 10-03-2025   12:04:20
Reprint 2026-27
52
  ???? | ??? ? 4
???? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??? ?
?? ?? ????!” ??? ? ? ??????? ???, “?? ? ?? 
??? ??? ??! ???? ? ?? ??? ??? ?????” ?? ?
???? ??? ????? ??? ??? 
 
??? ?? ?
???, “?? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ???” 
 
???? ????, “???
? ?? ????” ???
? ????, “ ?
???? 
 
?? ?? ???? ?? ????”
 ?? ???? ????, “ ?
???? ?? ????? ?? ???... 
 
???? ???? ??? ?? ??? ???” ?????  
?
?? ???? ??? ????, “??? ?????! 
 
???? ? ?? ??? ?? ?? ? ???” ????? ??  
???, “ ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ???  
???? ??? ?? ?? ? ?? ? ????”  
??? ?? ???, “???,  
???? ??????” 
Chapter 5.indd   52 10-03-2025   12:04:21
Reprint 2026-27
Page 3


????? ????
5
?? ????? ?? ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ??? 
????? ??? ?? ???? ? ?? — ???! ????? 
?????? ?? ???? ?? ????, “???! ? ?? ?????”
 ????? ?? ???-??? ????? ??? ?
? ? ?? ??? 
???? ?? ??? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ????? 
?? ??? ?? ????? ????
 ?? ???? ?? ????? ???? ??? ???? ?? ??? ?? ???
? ?? ??? ???
? ????, “????, 
????! ???? ???? ?? ??? ???” ????? ?? ?? ???? ????, “????! ?
?? ?? ????? ?? ? ?? 
??? ??? ??!” ???
? ?? ??? ? ??? ????? ???? ?????, ?? ???? ?? ???
? ?????-????? 
?? ???? ? ? ??? ?? ?? ???? ???? ????, “???! ?? ? ??? ???? ?? ??? ??? ????, ?
? ? 
???? ???” 
 ???
? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?
?? ?? ?????” ???? ?? ????? ???? ?? 
??? ??? ?? — ???-??? ?????, ??? ? ???? ?? ???? , ??? ? ???? ???
? ?? ???? 
???? ????? ?????-????? ????? ??? ?? ??? ???? ?
???, “?
?? ?? ? ??? ???? ?? ??? ???” 
 ?????-????? ??? ?? ?? ???? ?? ??? 
???? ?
???, “????? ???, ???? ???? ?? ??? 
??? ??? ?
??? ???” ????? ?????-????? 
????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! 
???? ????!”
Chapter 5.indd   51 10-03-2025   12:04:20
Reprint 2026-27
52
  ???? | ??? ? 4
???? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??? ?
?? ?? ????!” ??? ? ? ??????? ???, “?? ? ?? 
??? ??? ??! ???? ? ?? ??? ??? ?????” ?? ?
???? ??? ????? ??? ??? 
 
??? ?? ?
???, “?? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ???” 
 
???? ????, “???
? ?? ????” ???
? ????, “ ?
???? 
 
?? ?? ???? ?? ????”
 ?? ???? ????, “ ?
???? ?? ????? ?? ???... 
 
???? ???? ??? ?? ??? ???” ?????  
?
?? ???? ??? ????, “??? ?????! 
 
???? ? ?? ??? ?? ?? ? ???” ????? ??  
???, “ ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ???  
???? ??? ?? ?? ? ?? ? ????”  
??? ?? ???, “???,  
???? ??????” 
Chapter 5.indd   52 10-03-2025   12:04:21
Reprint 2026-27
53
????? ????
 ?? ?? ?? ???? ? ? ???? ??? ??? ? ???? ? ? ???? ????? 
???? ?? ? ??? -?? ?? ? ??? ???? ??? ??? ???? ?? ?? ?? ?? 
???? — ???! ????? ???? ???? ??? ????, “?? ??? ?
??????
 
?? ? ?? ??? ?? ??? ?? ? ?? ? ???? 
????!” ?? ??? ????? ????
1. ????? ?? ??? ???? ??? ?? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ??? ?? ????? ? ? ? ??? ?? ???? 
?? ??? ?????
2.  ??? ???? ??? ?? ? ?? ?? ?? ?? ?? ?
? ?? ? ???? ??? ???? ??? ????-???? ??
??? 
???? ?? ???? 
3. ??? ?? ??? ? ? ? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ?? ? ????? ? ? ????? ??? ? ? ?? ? ?? ?? 
?? ????
4. ?? ????? ?? ?? ???-?
???? ??? ?
? ??? ???? ?? ????? ??? ? ? ?? ?
??????
?????? ? ? ??? 
Chapter 5.indd   53 10-03-2025   12:04:22
Reprint 2026-27
Page 4


????? ????
5
?? ????? ?? ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ??? 
????? ??? ?? ???? ? ?? — ???! ????? 
?????? ?? ???? ?? ????, “???! ? ?? ?????”
 ????? ?? ???-??? ????? ??? ?
? ? ?? ??? 
???? ?? ??? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ????? 
?? ??? ?? ????? ????
 ?? ???? ?? ????? ???? ??? ???? ?? ??? ?? ???
? ?? ??? ???
? ????, “????, 
????! ???? ???? ?? ??? ???” ????? ?? ?? ???? ????, “????! ?
?? ?? ????? ?? ? ?? 
??? ??? ??!” ???
? ?? ??? ? ??? ????? ???? ?????, ?? ???? ?? ???
? ?????-????? 
?? ???? ? ? ??? ?? ?? ???? ???? ????, “???! ?? ? ??? ???? ?? ??? ??? ????, ?
? ? 
???? ???” 
 ???
? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?
?? ?? ?????” ???? ?? ????? ???? ?? 
??? ??? ?? — ???-??? ?????, ??? ? ???? ?? ???? , ??? ? ???? ???
? ?? ???? 
???? ????? ?????-????? ????? ??? ?? ??? ???? ?
???, “?
?? ?? ? ??? ???? ?? ??? ???” 
 ?????-????? ??? ?? ?? ???? ?? ??? 
???? ?
???, “????? ???, ???? ???? ?? ??? 
??? ??? ?
??? ???” ????? ?????-????? 
????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! 
???? ????!”
Chapter 5.indd   51 10-03-2025   12:04:20
Reprint 2026-27
52
  ???? | ??? ? 4
???? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??? ?
?? ?? ????!” ??? ? ? ??????? ???, “?? ? ?? 
??? ??? ??! ???? ? ?? ??? ??? ?????” ?? ?
???? ??? ????? ??? ??? 
 
??? ?? ?
???, “?? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ???” 
 
???? ????, “???
? ?? ????” ???
? ????, “ ?
???? 
 
?? ?? ???? ?? ????”
 ?? ???? ????, “ ?
???? ?? ????? ?? ???... 
 
???? ???? ??? ?? ??? ???” ?????  
?
?? ???? ??? ????, “??? ?????! 
 
???? ? ?? ??? ?? ?? ? ???” ????? ??  
???, “ ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ???  
???? ??? ?? ?? ? ?? ? ????”  
??? ?? ???, “???,  
???? ??????” 
Chapter 5.indd   52 10-03-2025   12:04:21
Reprint 2026-27
53
????? ????
 ?? ?? ?? ???? ? ? ???? ??? ??? ? ???? ? ? ???? ????? 
???? ?? ? ??? -?? ?? ? ??? ???? ??? ??? ???? ?? ?? ?? ?? 
???? — ???! ????? ???? ???? ??? ????, “?? ??? ?
??????
 
?? ? ?? ??? ?? ??? ?? ? ?? ? ???? 
????!” ?? ??? ????? ????
1. ????? ?? ??? ???? ??? ?? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ??? ?? ????? ? ? ? ??? ?? ???? 
?? ??? ?????
2.  ??? ???? ??? ?? ? ?? ?? ?? ?? ?? ?
? ?? ? ???? ??? ???? ??? ????-???? ??
??? 
???? ?? ???? 
3. ??? ?? ??? ? ? ? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ?? ? ????? ? ? ????? ??? ? ? ?? ? ?? ?? 
?? ????
4. ?? ????? ?? ?? ???-?
???? ??? ?
? ??? ???? ?? ????? ??? ? ? ?? ?
??????
?????? ? ? ??? 
Chapter 5.indd   53 10-03-2025   12:04:22
Reprint 2026-27
54
  ???? | ??? ? 4
1. ?? ????? ? ?? ?? ?- ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ? ??? ??? ??? ? ?? ? ?? ? ?? ???? ?? 
2. “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! ???? ????!” ????? ?? ?? ??? ?
???? ??? ? 
??
???? ??
??
? ?? ? ?? ???? ?? ??? ???
????? ?? ?????
?????? ??? ???? ??? ? ? ? ??? ???? ?? ??? ?? ???? (    ) ? ???? —
(?) ???? ????? ? ?? ????? ?? ???? ???? ??? ?? ???
  i. ?? ??? ?  ii. ???  
  iii. ???
?   iv. ???? 
(?) ???? ?? ?? ??? ?? ??? ?? ?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?? ? ?? ?? ? ?? ?? ???
  i. ??? ?
???? ??? ????      
  ii. ?? ?
???
? ???? ????    
  iii. ?? ?? ??? ?? ??? ????? ????    
  iv. ???? ???? ????? ???? ? ?
????    
(?) “?? ??? ?
?????? ?? ? ?? ??? ?? ??? ?? ? ?? ? ???? ????!” ?? ??? ?? ?? ? ?? ??? 
??? ??? ???
  i. ????  ii. ?? ??? ?  
  iii. ???
?   iv. ???  
(?) ??? ? ??
???? ????? ? ? ??-??? ???-?? ?? ? ??? ?????
  i. ??
? ?
?  ii. ???? 
  iii. ???
??  iv. ????? 
?? ??? ? ? ????
Chapter 5.indd   54 10-03-2025   12:04:23
Reprint 2026-27
Page 5


????? ????
5
?? ????? ?? ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ??? 
????? ??? ?? ???? ? ?? — ???! ????? 
?????? ?? ???? ?? ????, “???! ? ?? ?????”
 ????? ?? ???-??? ????? ??? ?
? ? ?? ??? 
???? ?? ??? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ????? 
?? ??? ?? ????? ????
 ?? ???? ?? ????? ???? ??? ???? ?? ??? ?? ???
? ?? ??? ???
? ????, “????, 
????! ???? ???? ?? ??? ???” ????? ?? ?? ???? ????, “????! ?
?? ?? ????? ?? ? ?? 
??? ??? ??!” ???
? ?? ??? ? ??? ????? ???? ?????, ?? ???? ?? ???
? ?????-????? 
?? ???? ? ? ??? ?? ?? ???? ???? ????, “???! ?? ? ??? ???? ?? ??? ??? ????, ?
? ? 
???? ???” 
 ???
? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?
?? ?? ?????” ???? ?? ????? ???? ?? 
??? ??? ?? — ???-??? ?????, ??? ? ???? ?? ???? , ??? ? ???? ???
? ?? ???? 
???? ????? ?????-????? ????? ??? ?? ??? ???? ?
???, “?
?? ?? ? ??? ???? ?? ??? ???” 
 ?????-????? ??? ?? ?? ???? ?? ??? 
???? ?
???, “????? ???, ???? ???? ?? ??? 
??? ??? ?
??? ???” ????? ?????-????? 
????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! 
???? ????!”
Chapter 5.indd   51 10-03-2025   12:04:20
Reprint 2026-27
52
  ???? | ??? ? 4
???? ????, “?? ? ?? ? ?? ??? ??? ?
?? ?? ????!” ??? ? ? ??????? ???, “?? ? ?? 
??? ??? ??! ???? ? ?? ??? ??? ?????” ?? ?
???? ??? ????? ??? ??? 
 
??? ?? ?
???, “?? ??? ??? ?? ? ?? ? ?? ??? ???” 
 
???? ????, “???
? ?? ????” ???
? ????, “ ?
???? 
 
?? ?? ???? ?? ????”
 ?? ???? ????, “ ?
???? ?? ????? ?? ???... 
 
???? ???? ??? ?? ??? ???” ?????  
?
?? ???? ??? ????, “??? ?????! 
 
???? ? ?? ??? ?? ?? ? ???” ????? ??  
???, “ ? ?? ???? ? ? ???? ?? ??? ???  
???? ??? ?? ?? ? ?? ? ????”  
??? ?? ???, “???,  
???? ??????” 
Chapter 5.indd   52 10-03-2025   12:04:21
Reprint 2026-27
53
????? ????
 ?? ?? ?? ???? ? ? ???? ??? ??? ? ???? ? ? ???? ????? 
???? ?? ? ??? -?? ?? ? ??? ???? ??? ??? ???? ?? ?? ?? ?? 
???? — ???! ????? ???? ???? ??? ????, “?? ??? ?
??????
 
?? ? ?? ??? ?? ??? ?? ? ?? ? ???? 
????!” ?? ??? ????? ????
1. ????? ?? ??? ???? ??? ?? ?? ? ?? ? ?? ??? ??? ??? ?? ????? ? ? ? ??? ?? ???? 
?? ??? ?????
2.  ??? ???? ??? ?? ? ?? ?? ?? ?? ?? ?
? ?? ? ???? ??? ???? ??? ????-???? ??
??? 
???? ?? ???? 
3. ??? ?? ??? ? ? ? ??? ?? ???? ?? ????? ?? ?? ? ????? ? ? ????? ??? ? ? ?? ? ?? ?? 
?? ????
4. ?? ????? ?? ?? ???-?
???? ??? ?
? ??? ???? ?? ????? ??? ? ? ?? ?
??????
?????? ? ? ??? 
Chapter 5.indd   53 10-03-2025   12:04:22
Reprint 2026-27
54
  ???? | ??? ? 4
1. ?? ????? ? ?? ?? ?- ?? ? ???? ?? ?? ?? ?? ? ??? ??? ??? ? ?? ? ?? ? ?? ???? ?? 
2. “?? ? ?? ? ?? ??? ??, ????! ????! ???? ????!” ????? ?? ?? ??? ?
???? ??? ? 
??
???? ??
??
? ?? ? ?? ???? ?? ??? ???
????? ?? ?????
?????? ??? ???? ??? ? ? ? ??? ???? ?? ??? ?? ???? (    ) ? ???? —
(?) ???? ????? ? ?? ????? ?? ???? ???? ??? ?? ???
  i. ?? ??? ?  ii. ???  
  iii. ???
?   iv. ???? 
(?) ???? ?? ?? ??? ?? ??? ?? ?? ? ?? ? ?? ??? ??, ?? ? ?? ?? ? ?? ?? ???
  i. ??? ?
???? ??? ????      
  ii. ?? ?
???
? ???? ????    
  iii. ?? ?? ??? ?? ??? ????? ????    
  iv. ???? ???? ????? ???? ? ?
????    
(?) “?? ??? ?
?????? ?? ? ?? ??? ?? ??? ?? ? ?? ? ???? ????!” ?? ??? ?? ?? ? ?? ??? 
??? ??? ???
  i. ????  ii. ?? ??? ?  
  iii. ???
?   iv. ???  
(?) ??? ? ??
???? ????? ? ? ??-??? ???-?? ?? ? ??? ?????
  i. ??
? ?
?  ii. ???? 
  iii. ???
??  iv. ????? 
?? ??? ? ? ????
Chapter 5.indd   54 10-03-2025   12:04:23
Reprint 2026-27
55
????? ????
???? ?? ??? 
1. ?????? ??? ?
?? ?? ???? ?? ???? ??? ?? ???? ????? ?? ???? ?? ?????? ?? ?
??? 
????? —   
, ? ! ?
 (?) ??? ???? ? ?? ? ???? 
 (?) ? ???? ????? ?? ??? ? ???
? ???? ?? ??? ?
??? ? ?? ???? ? ?? 
 (?) ?? ?
???? ?? ?? ??? ??? 
 (?) ??? ?? ??? ?
???? ?
? ? ? ?? 
2. ????? ??? ?? ?? ? ??? ?? — 
 “?????-????? ??? ?? ? ??? ? ??? ??” ?? ????? ??? ‘???? ?-?????’ ?? ?-?
???  
 ?? ????? ?
?? ???
 ?? ??? ??? ??? ?? ?-?
??? ?? ?? ?????? ?? ??-?? ????? ?? ??? —
 (?) ???-??? – 
.....................................................................................
 (?) ???-??? – 
.....................................................................................
 (?) ????-? ??? – 
.....................................................................................
 (?) ?
???-?? ?? ? – 
.....................................................................................
3. ?????? ??? ????? ?? ?? ???? ?? ???? ?? ??? ?? ?????? ? ? ??
???? ???? ? 
? ???? —
 ?????? – ?????-????? ????? ??? ?? ???
 ???? ‘???’ ?? ????? ???? ? ?? ???? ? ????? —
 ?????-????? ????? ??? ?? ???
??? 
3. ????? ? ?? ???? ???-?? ?? ?? ???? ?? ?? ??? ?? ? ???? 
4. ??? ??? ?? ????? ? ?? ???? ? ?? ???? ?? ???? ? ? ?
???? ?? ??? ?????
Chapter 5.indd   55 10-03-2025   12:04:23
Reprint 2026-27
Read More

FAQs on NCERT Textbook: आसमान गिरा

1. "आसमान गिरा" कहानी किस विषय पर है?
Ans. "आसमान गिरा" कहानी एक बालक के दृष्टिकोण से है, जिसमें वह आसमान से गिरने वाली एक वस्तु को देखता है। यह कहानी बच्चों को उनकी कल्पना की शक्ति और वास्तविकता के बीच के अंतर को समझाने का प्रयास करती है।
2. इस कहानी में मुख्य पात्र कौन है?
Ans. इस कहानी में मुख्य पात्र एक छोटा बच्चा है, जो आसमान से गिरने वाली चीजों के बारे में सोचता है। उसकी जिज्ञासा और कल्पनाएं कहानी का केंद्र बिंदु हैं।
3. "आसमान गिरा" में कौन-से महत्वपूर्ण संदेश दिए गए हैं?
Ans. कहानी में महत्वपूर्ण संदेशों में कल्पना की शक्ति, जिज्ञासा और आसमान की विशालता का एहसास शामिल हैं। यह कहानी बच्चों को यह सिखाती है कि वे अपने सवालों को पूछें और दुनिया को समझने की कोशिश करें।
4. क्या "आसमान गिरा" कहानी में किसी विशेष घटना का वर्णन किया गया है?
Ans. हाँ, कहानी में एक विशेष घटना का वर्णन किया गया है, जब बच्चा आसमान से गिरने वाली वस्तुओं को देखकर अपनी कल्पना में विभिन्न विचारों को सोचता है। यह घटना उसके लिए एक अद्भुत अनुभव बन जाती है।
5. इस कहानी का नैतिक क्या है?
Ans. इस कहानी का नैतिक यह है कि बच्चों को अपनी जिज्ञासा को विकसित करने और अपनी कल्पना को उड़ान देने के लिए प्रेरित किया जाना चाहिए। यह उन्हें सिखाता है कि हर चीज़ के पीछे एक कहानी होती है, और हमें उसे समझने की कोशिश करनी चाहिए।
Explore Courses for Class 4 exam
Related Searches
NCERT Textbook: आसमान गिरा, study material, past year papers, video lectures, NCERT Textbook: आसमान गिरा, Sample Paper, pdf , Semester Notes, Exam, MCQs, practice quizzes, Viva Questions, NCERT Textbook: आसमान गिरा, shortcuts and tricks, Previous Year Questions with Solutions, mock tests for examination, Important questions, Free, Summary, Objective type Questions, ppt, Extra Questions;