CBSE Class 7  >  Class 7 Notes  >  संस्कृत (Deepakam) - New NCERT  >  NCERT Textbook: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्

NCERT Textbook: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्

Download, print and study this document offline
Please wait while the PDF view is loading
 Page 1


?????? ?????: ???????????
???????: ???:
????? ! ???? ?
? ?? ??? ???? ? ?? ?????
 
‘?????: ?
????? ?????? ???? ??? ?? ?
? ????: ’ 
???? ????? ??? ? ????? ? ??? ?: ???:  
???? ?? ??? ?????
? ?
??: ?
????? ! ??? ???????: ? ????
 
?? ? ????? ?? ?? ??? ??? ??? ?????: ?????? ?
 
? ??? ??????? ? ?? ?? ?? ??
? ?? ???? ? ?? ??? ???? ?? ?
 
? ? ????? ????? ?
?? ???? ! ??? ? ???? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ??????
? ??? ?
? 
? ??? ? ??? ?
????? ! ?
????? ??? ??? 
?????? ? ?? ??? ??? ???? ?
??? ! ??? ??? ?
????? ??? ??? ? ?? ?? ?
 
???? ?
? ????? ??? ?????? ? ? ??? ??? ?
????? ??? ??? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ? ????? ?? ??? ?
??? ! ??? ????
? 
?? ??? ???
??????
? ?? ?????? 
?? ??? ????: ??????? ?
????? ??? ?? 
?
????? ??? ??? ?
Chapter 2.indd   15 07-04-2025   15:01:41
Reprint 2026-27
Page 2


?????? ?????: ???????????
???????: ???:
????? ! ???? ?
? ?? ??? ???? ? ?? ?????
 
‘?????: ?
????? ?????? ???? ??? ?? ?
? ????: ’ 
???? ????? ??? ? ????? ? ??? ?: ???:  
???? ?? ??? ?????
? ?
??: ?
????? ! ??? ???????: ? ????
 
?? ? ????? ?? ?? ??? ??? ??? ?????: ?????? ?
 
? ??? ??????? ? ?? ?? ?? ??
? ?? ???? ? ?? ??? ???? ?? ?
 
? ? ????? ????? ?
?? ???? ! ??? ? ???? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ??????
? ??? ?
? 
? ??? ? ??? ?
????? ! ?
????? ??? ??? 
?????? ? ?? ??? ??? ???? ?
??? ! ??? ??? ?
????? ??? ??? ? ?? ?? ?
 
???? ?
? ????? ??? ?????? ? ? ??? ??? ?
????? ??? ??? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ? ????? ?? ??? ?
??? ! ??? ????
? 
?? ??? ???
??????
? ?? ?????? 
?? ??? ????: ??????? ?
????? ??? ?? 
?
????? ??? ??? ?
Chapter 2.indd   15 07-04-2025   15:01:41
Reprint 2026-27
16 ??????  |  ???? ?
? ??? ??? ??
??? ???? ?? ???? ?? ?? ??? ? ? 
?????? ?? ????
??????? ??? ?? ??? ?
????? ? ?????
???? ???? – ? ??? ??  ? ?
???  ?? ??  ?? ? ?? ??  ?? ? ????  ?  ????? ??  ?? ??? ???  ?
?????  ???? 
?????  ?
???? ? ?? ?
??? ?? – ? ??? ?? ? ?
??? ?? ?? ?? ? ?? ?? ?? ? ???? ? (? ??? ??? ?? ) ?? ??? ??? ????? ?? ?
????? 
???? ?
???? ? ?? ????? ? 
????? ??? – ??? ???? ??
???? ?? ??? ???? ???? ?? ??? , ?????? ?????? ????? , ??? ?
???
??
? 
??? ???
? ? ???
? ????? , ? ????? ?????? ?
??? ??? ????? , ? ? ? ? ?? ??????? ? ? ??????? 
????? ?? ?? ??? ??? ????? ?? – ? ??? ? ? ?
??? ?? ? ? ?? ? ?? ? ?? ? ???? – ?????? ?? ?
????? ??
?????? ??? ? 
?? ?? ?
? ?? ??????? ? 
?? ??? ? ! ?
????? ?????
?  
????? ? ?? ?? ?:?
???, ??? ? ???? ?
????? ??? ???
 
? ??? ?
?? ? ??? ??: ? ?? ??? ?? ?? ??
 
?????
? ?
???? ??
???? ! ?
????? ?????
? ?????
 
???? ?
? ????? ?: ???? ??? ?: ? ?? ????: ????? ?
 
?????? ?: ???
? ? ??? ??
? ??? ?? ? ? ??? ??? ? ???? 
?
????? ??? ??? ???? ?? ?? ?
??????? ? , 
? ????? ??
? ?
????? ?????
? ??
? 
??? ???: ?
Chapter 2.indd   16 07-04-2025   15:01:42
Reprint 2026-27
Page 3


?????? ?????: ???????????
???????: ???:
????? ! ???? ?
? ?? ??? ???? ? ?? ?????
 
‘?????: ?
????? ?????? ???? ??? ?? ?
? ????: ’ 
???? ????? ??? ? ????? ? ??? ?: ???:  
???? ?? ??? ?????
? ?
??: ?
????? ! ??? ???????: ? ????
 
?? ? ????? ?? ?? ??? ??? ??? ?????: ?????? ?
 
? ??? ??????? ? ?? ?? ?? ??
? ?? ???? ? ?? ??? ???? ?? ?
 
? ? ????? ????? ?
?? ???? ! ??? ? ???? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ??????
? ??? ?
? 
? ??? ? ??? ?
????? ! ?
????? ??? ??? 
?????? ? ?? ??? ??? ???? ?
??? ! ??? ??? ?
????? ??? ??? ? ?? ?? ?
 
???? ?
? ????? ??? ?????? ? ? ??? ??? ?
????? ??? ??? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ? ????? ?? ??? ?
??? ! ??? ????
? 
?? ??? ???
??????
? ?? ?????? 
?? ??? ????: ??????? ?
????? ??? ?? 
?
????? ??? ??? ?
Chapter 2.indd   15 07-04-2025   15:01:41
Reprint 2026-27
16 ??????  |  ???? ?
? ??? ??? ??
??? ???? ?? ???? ?? ?? ??? ? ? 
?????? ?? ????
??????? ??? ?? ??? ?
????? ? ?????
???? ???? – ? ??? ??  ? ?
???  ?? ??  ?? ? ?? ??  ?? ? ????  ?  ????? ??  ?? ??? ???  ?
?????  ???? 
?????  ?
???? ? ?? ?
??? ?? – ? ??? ?? ? ?
??? ?? ?? ?? ? ?? ?? ?? ? ???? ? (? ??? ??? ?? ) ?? ??? ??? ????? ?? ?
????? 
???? ?
???? ? ?? ????? ? 
????? ??? – ??? ???? ??
???? ?? ??? ???? ???? ?? ??? , ?????? ?????? ????? , ??? ?
???
??
? 
??? ???
? ? ???
? ????? , ? ????? ?????? ?
??? ??? ????? , ? ? ? ? ?? ??????? ? ? ??????? 
????? ?? ?? ??? ??? ????? ?? – ? ??? ? ? ?
??? ?? ? ? ?? ? ?? ? ?? ? ???? – ?????? ?? ?
????? ??
?????? ??? ? 
?? ?? ?
? ?? ??????? ? 
?? ??? ? ! ?
????? ?????
?  
????? ? ?? ?? ?:?
???, ??? ? ???? ?
????? ??? ???
 
? ??? ?
?? ? ??? ??: ? ?? ??? ?? ?? ??
 
?????
? ?
???? ??
???? ! ?
????? ?????
? ?????
 
???? ?
? ????? ?: ???? ??? ?: ? ?? ????: ????? ?
 
?????? ?: ???
? ? ??? ??
? ??? ?? ? ? ??? ??? ? ???? 
?
????? ??? ??? ???? ?? ?? ?
??????? ? , 
? ????? ??
? ?
????? ?????
? ??
? 
??? ???: ?
Chapter 2.indd   16 07-04-2025   15:01:42
Reprint 2026-27
17 ?.  ????
?? ?????: ?
????????? ? ?? ? ????? ?
???? ?????? ???? ??? ?
????? ????? ? ?
?? ?? ? ??? ?? ? ??
? ?? ?? ????
? ??? ???
??? ?? ? ?????
????? ???????? ?
??? ????? ??? ?? ???? ?
??? ???? ?
??????? ?????
? ?
??? ???? ?
?????? ???? ??? ?
??? ???? ?????
???? ???? – ???  ????:  ?
??? ???  ??  ???? ????  ?
???? ? ? 
??? ??  ??? ?? ?  ? ??? ?  ??? ?  ?? ?? ??  ??? ?? ?  ??? ???
??? ?? ?
??? ?? – ?? ?
???? ? ? ??? ?? ?
??? ??? ??? ?? ? ? ??? ? ??
? ?? ?? ?? 
??? ?
? ??? ???
??? ?? (? ?? ????) ??? ????: ???? ???? ? 
????? ??? – ???? ?
? ??? ?? ????? ??? ?????? ???? ?? ? ??? 
???? ?? ? ???????? ????? ?? ??????? ?? ???? ?? ? ?? ?? 
???? ??? ??? ??????? ? ??? ? ?? , ?? ???? ?? ?? ??? ??
?? ? ?????? , 
?????? ????
? ? ?? ???
?? ??????? ? ????? ? ?? ??????????
?, ? ????
?, 
?????
?, ?? ??? ? , ??? ?
?, ?? ??? ?? ? ?? ??????? ? ??? ????? ? ? – 
???? ? ??? ?????? ?? ?????? ?  ? 
???? ???? – ??? ?? ??  ?? ??????  ?
????? ??  ?? ??  ?? ???  ?
??????
 
?? ??? ?-???? ??
?  ?
???? ??  ?
??? ?? ??  ?? ????  ?
?????? ?
??? ?? – ?? ?????? ??? ?? ?? ?
????? ?? ? ?? ?? ?? ??? ?
?????? ? ?
???? ?? ?? ??? ????? ??
? 
?
?????? ? ?
??? ?? ?? ?? ???? ?
?????? ? 
????? ??? – ???????? ?
? ?????? ??? ??? 
????
? ????
? ????? ? ?? ??? ?? ?? 
? ?? ??? ? ????? ? ?? ?? ? ??? ?? ???  
??????? ??????? ? ? ????? ?  ??? ??
? 
?? ??? ??????? ?? ??? ??? ? ?? ??? ?
??? ?? ?? ????? ? ?? ???? 
? ?
??? ?? ?? ?????? ?? ????? ? ?? ?? ??
?????? ??? ??
? ????
?, 
?? ?? ? ?
?, ?? ??? ?????
?, ?? ??? ?
?, ?? ???????
? ? ?
? ????? ? ?
Chapter 2.indd   17 07-04-2025   15:01:43
Reprint 2026-27
Page 4


?????? ?????: ???????????
???????: ???:
????? ! ???? ?
? ?? ??? ???? ? ?? ?????
 
‘?????: ?
????? ?????? ???? ??? ?? ?
? ????: ’ 
???? ????? ??? ? ????? ? ??? ?: ???:  
???? ?? ??? ?????
? ?
??: ?
????? ! ??? ???????: ? ????
 
?? ? ????? ?? ?? ??? ??? ??? ?????: ?????? ?
 
? ??? ??????? ? ?? ?? ?? ??
? ?? ???? ? ?? ??? ???? ?? ?
 
? ? ????? ????? ?
?? ???? ! ??? ? ???? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ??????
? ??? ?
? 
? ??? ? ??? ?
????? ! ?
????? ??? ??? 
?????? ? ?? ??? ??? ???? ?
??? ! ??? ??? ?
????? ??? ??? ? ?? ?? ?
 
???? ?
? ????? ??? ?????? ? ? ??? ??? ?
????? ??? ??? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ? ????? ?? ??? ?
??? ! ??? ????
? 
?? ??? ???
??????
? ?? ?????? 
?? ??? ????: ??????? ?
????? ??? ?? 
?
????? ??? ??? ?
Chapter 2.indd   15 07-04-2025   15:01:41
Reprint 2026-27
16 ??????  |  ???? ?
? ??? ??? ??
??? ???? ?? ???? ?? ?? ??? ? ? 
?????? ?? ????
??????? ??? ?? ??? ?
????? ? ?????
???? ???? – ? ??? ??  ? ?
???  ?? ??  ?? ? ?? ??  ?? ? ????  ?  ????? ??  ?? ??? ???  ?
?????  ???? 
?????  ?
???? ? ?? ?
??? ?? – ? ??? ?? ? ?
??? ?? ?? ?? ? ?? ?? ?? ? ???? ? (? ??? ??? ?? ) ?? ??? ??? ????? ?? ?
????? 
???? ?
???? ? ?? ????? ? 
????? ??? – ??? ???? ??
???? ?? ??? ???? ???? ?? ??? , ?????? ?????? ????? , ??? ?
???
??
? 
??? ???
? ? ???
? ????? , ? ????? ?????? ?
??? ??? ????? , ? ? ? ? ?? ??????? ? ? ??????? 
????? ?? ?? ??? ??? ????? ?? – ? ??? ? ? ?
??? ?? ? ? ?? ? ?? ? ?? ? ???? – ?????? ?? ?
????? ??
?????? ??? ? 
?? ?? ?
? ?? ??????? ? 
?? ??? ? ! ?
????? ?????
?  
????? ? ?? ?? ?:?
???, ??? ? ???? ?
????? ??? ???
 
? ??? ?
?? ? ??? ??: ? ?? ??? ?? ?? ??
 
?????
? ?
???? ??
???? ! ?
????? ?????
? ?????
 
???? ?
? ????? ?: ???? ??? ?: ? ?? ????: ????? ?
 
?????? ?: ???
? ? ??? ??
? ??? ?? ? ? ??? ??? ? ???? 
?
????? ??? ??? ???? ?? ?? ?
??????? ? , 
? ????? ??
? ?
????? ?????
? ??
? 
??? ???: ?
Chapter 2.indd   16 07-04-2025   15:01:42
Reprint 2026-27
17 ?.  ????
?? ?????: ?
????????? ? ?? ? ????? ?
???? ?????? ???? ??? ?
????? ????? ? ?
?? ?? ? ??? ?? ? ??
? ?? ?? ????
? ??? ???
??? ?? ? ?????
????? ???????? ?
??? ????? ??? ?? ???? ?
??? ???? ?
??????? ?????
? ?
??? ???? ?
?????? ???? ??? ?
??? ???? ?????
???? ???? – ???  ????:  ?
??? ???  ??  ???? ????  ?
???? ? ? 
??? ??  ??? ?? ?  ? ??? ?  ??? ?  ?? ?? ??  ??? ?? ?  ??? ???
??? ?? ?
??? ?? – ?? ?
???? ? ? ??? ?? ?
??? ??? ??? ?? ? ? ??? ? ??
? ?? ?? ?? 
??? ?
? ??? ???
??? ?? (? ?? ????) ??? ????: ???? ???? ? 
????? ??? – ???? ?
? ??? ?? ????? ??? ?????? ???? ?? ? ??? 
???? ?? ? ???????? ????? ?? ??????? ?? ???? ?? ? ?? ?? 
???? ??? ??? ??????? ? ??? ? ?? , ?? ???? ?? ?? ??? ??
?? ? ?????? , 
?????? ????
? ? ?? ???
?? ??????? ? ????? ? ?? ??????????
?, ? ????
?, 
?????
?, ?? ??? ? , ??? ?
?, ?? ??? ?? ? ?? ??????? ? ??? ????? ? ? – 
???? ? ??? ?????? ?? ?????? ?  ? 
???? ???? – ??? ?? ??  ?? ??????  ?
????? ??  ?? ??  ?? ???  ?
??????
 
?? ??? ?-???? ??
?  ?
???? ??  ?
??? ?? ??  ?? ????  ?
?????? ?
??? ?? – ?? ?????? ??? ?? ?? ?
????? ?? ? ?? ?? ?? ??? ?
?????? ? ?
???? ?? ?? ??? ????? ??
? 
?
?????? ? ?
??? ?? ?? ?? ???? ?
?????? ? 
????? ??? – ???????? ?
? ?????? ??? ??? 
????
? ????
? ????? ? ?? ??? ?? ?? 
? ?? ??? ? ????? ? ?? ?? ? ??? ?? ???  
??????? ??????? ? ? ????? ?  ??? ??
? 
?? ??? ??????? ?? ??? ??? ? ?? ??? ?
??? ?? ?? ????? ? ?? ???? 
? ?
??? ?? ?? ?????? ?? ????? ? ?? ?? ??
?????? ??? ??
? ????
?, 
?? ?? ? ?
?, ?? ??? ?????
?, ?? ??? ?
?, ?? ???????
? ? ?
? ????? ? ?
Chapter 2.indd   17 07-04-2025   15:01:43
Reprint 2026-27
18 ??????  |  ???? ?
????
? ??? ? ? ?
????? ?????? ????? ? ? ???? ?? ? 
? ? ?? ?? ?
?
 ??? ?? ? ?? ? ??? ?? ? ??? ?? ????? ? ?????
???? ??
? ?? ?????? ? ??? ?? ?
???????? ? ?? ?
? ? ???? ?? ? ???????? ??
? ?????? ? ?? ?? ? ?????
???? ???? – ??? ?
?  ?? ?  ??
??? ??  ??? ?? ?????  ?  ? ?  ??? ???
?  ????  ??
?
  ????
?  ???  ????? 
???  ? ??????? ?
??? ?? – ?? ? ??
??? ?? ??? ?
? ??? ?? ????? ? ? ?? ???
? ??
?
 ?? ????
? ??? ????? ? , ??? ????? 
? ??????? (????? ) ? 
????? ??? – ????? ?? ?
????? ??? ?
????? ????? ?? ????? ? ??? ?? ??? ?
? ?????
? ???????? ? 
????? ???????? ? ??? ????? ??? ????? ? ? ? ?? ??? ???? ? ?? ?
???? ?? ????? , ?? ? ?
????? ? 
??? ???? ????? ? ? ??? ????? ???? ??? ?? ??????? ?? ???? ???????? ?? ? 
???? ???? – ?? ?????
? -??? ?????  ?? ?? ??  ?
??????  ? ???  ? ??  ???
???  ? ????? ??? ???
? 
? ??? ??  ?  ??? ?  ? ?
??? ?? – ? ??? ?? ?? ?? ?? ?????
? -??? ????? ?
??????, ? ?? ???
??? ? ????? ??? ???
? ? ??? ?? 
? ??? ? ? ????? ? 
????? ??? – ?? ? ??? ??? ?
? ??? ? ?????
? ??
? ????? 
?????? ???? ? ??? ?
?????? ????? ? ? ?? ????? ??? ??? ?? ? 
??????? ???? ???? ???? ??? ??? ? ????? ????
? ?? ??
?, 
? ??? , ??
? ? ? ??? ? 
Chapter 2.indd   18 07-04-2025   15:01:44
Reprint 2026-27
Page 5


?????? ?????: ???????????
???????: ???:
????? ! ???? ?
? ?? ??? ???? ? ?? ?????
 
‘?????: ?
????? ?????? ???? ??? ?? ?
? ????: ’ 
???? ????? ??? ? ????? ? ??? ?: ???:  
???? ?? ??? ?????
? ?
??: ?
????? ! ??? ???????: ? ????
 
?? ? ????? ?? ?? ??? ??? ??? ?????: ?????? ?
 
? ??? ??????? ? ?? ?? ?? ??
? ?? ???? ? ?? ??? ???? ?? ?
 
? ? ????? ????? ?
?? ???? ! ??? ? ???? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ??????
? ??? ?
? 
? ??? ? ??? ?
????? ! ?
????? ??? ??? 
?????? ? ?? ??? ??? ???? ?
??? ! ??? ??? ?
????? ??? ??? ? ?? ?? ?
 
???? ?
? ????? ??? ?????? ? ? ??? ??? ?
????? ??? ??? 
?? ??? ???? ? ?? ???? ? ????? ?? ??? ?
??? ! ??? ????
? 
?? ??? ???
??????
? ?? ?????? 
?? ??? ????: ??????? ?
????? ??? ?? 
?
????? ??? ??? ?
Chapter 2.indd   15 07-04-2025   15:01:41
Reprint 2026-27
16 ??????  |  ???? ?
? ??? ??? ??
??? ???? ?? ???? ?? ?? ??? ? ? 
?????? ?? ????
??????? ??? ?? ??? ?
????? ? ?????
???? ???? – ? ??? ??  ? ?
???  ?? ??  ?? ? ?? ??  ?? ? ????  ?  ????? ??  ?? ??? ???  ?
?????  ???? 
?????  ?
???? ? ?? ?
??? ?? – ? ??? ?? ? ?
??? ?? ?? ?? ? ?? ?? ?? ? ???? ? (? ??? ??? ?? ) ?? ??? ??? ????? ?? ?
????? 
???? ?
???? ? ?? ????? ? 
????? ??? – ??? ???? ??
???? ?? ??? ???? ???? ?? ??? , ?????? ?????? ????? , ??? ?
???
??
? 
??? ???
? ? ???
? ????? , ? ????? ?????? ?
??? ??? ????? , ? ? ? ? ?? ??????? ? ? ??????? 
????? ?? ?? ??? ??? ????? ?? – ? ??? ? ? ?
??? ?? ? ? ?? ? ?? ? ?? ? ???? – ?????? ?? ?
????? ??
?????? ??? ? 
?? ?? ?
? ?? ??????? ? 
?? ??? ? ! ?
????? ?????
?  
????? ? ?? ?? ?:?
???, ??? ? ???? ?
????? ??? ???
 
? ??? ?
?? ? ??? ??: ? ?? ??? ?? ?? ??
 
?????
? ?
???? ??
???? ! ?
????? ?????
? ?????
 
???? ?
? ????? ?: ???? ??? ?: ? ?? ????: ????? ?
 
?????? ?: ???
? ? ??? ??
? ??? ?? ? ? ??? ??? ? ???? 
?
????? ??? ??? ???? ?? ?? ?
??????? ? , 
? ????? ??
? ?
????? ?????
? ??
? 
??? ???: ?
Chapter 2.indd   16 07-04-2025   15:01:42
Reprint 2026-27
17 ?.  ????
?? ?????: ?
????????? ? ?? ? ????? ?
???? ?????? ???? ??? ?
????? ????? ? ?
?? ?? ? ??? ?? ? ??
? ?? ?? ????
? ??? ???
??? ?? ? ?????
????? ???????? ?
??? ????? ??? ?? ???? ?
??? ???? ?
??????? ?????
? ?
??? ???? ?
?????? ???? ??? ?
??? ???? ?????
???? ???? – ???  ????:  ?
??? ???  ??  ???? ????  ?
???? ? ? 
??? ??  ??? ?? ?  ? ??? ?  ??? ?  ?? ?? ??  ??? ?? ?  ??? ???
??? ?? ?
??? ?? – ?? ?
???? ? ? ??? ?? ?
??? ??? ??? ?? ? ? ??? ? ??
? ?? ?? ?? 
??? ?
? ??? ???
??? ?? (? ?? ????) ??? ????: ???? ???? ? 
????? ??? – ???? ?
? ??? ?? ????? ??? ?????? ???? ?? ? ??? 
???? ?? ? ???????? ????? ?? ??????? ?? ???? ?? ? ?? ?? 
???? ??? ??? ??????? ? ??? ? ?? , ?? ???? ?? ?? ??? ??
?? ? ?????? , 
?????? ????
? ? ?? ???
?? ??????? ? ????? ? ?? ??????????
?, ? ????
?, 
?????
?, ?? ??? ? , ??? ?
?, ?? ??? ?? ? ?? ??????? ? ??? ????? ? ? – 
???? ? ??? ?????? ?? ?????? ?  ? 
???? ???? – ??? ?? ??  ?? ??????  ?
????? ??  ?? ??  ?? ???  ?
??????
 
?? ??? ?-???? ??
?  ?
???? ??  ?
??? ?? ??  ?? ????  ?
?????? ?
??? ?? – ?? ?????? ??? ?? ?? ?
????? ?? ? ?? ?? ?? ??? ?
?????? ? ?
???? ?? ?? ??? ????? ??
? 
?
?????? ? ?
??? ?? ?? ?? ???? ?
?????? ? 
????? ??? – ???????? ?
? ?????? ??? ??? 
????
? ????
? ????? ? ?? ??? ?? ?? 
? ?? ??? ? ????? ? ?? ?? ? ??? ?? ???  
??????? ??????? ? ? ????? ?  ??? ??
? 
?? ??? ??????? ?? ??? ??? ? ?? ??? ?
??? ?? ?? ????? ? ?? ???? 
? ?
??? ?? ?? ?????? ?? ????? ? ?? ?? ??
?????? ??? ??
? ????
?, 
?? ?? ? ?
?, ?? ??? ?????
?, ?? ??? ?
?, ?? ???????
? ? ?
? ????? ? ?
Chapter 2.indd   17 07-04-2025   15:01:43
Reprint 2026-27
18 ??????  |  ???? ?
????
? ??? ? ? ?
????? ?????? ????? ? ? ???? ?? ? 
? ? ?? ?? ?
?
 ??? ?? ? ?? ? ??? ?? ? ??? ?? ????? ? ?????
???? ??
? ?? ?????? ? ??? ?? ?
???????? ? ?? ?
? ? ???? ?? ? ???????? ??
? ?????? ? ?? ?? ? ?????
???? ???? – ??? ?
?  ?? ?  ??
??? ??  ??? ?? ?????  ?  ? ?  ??? ???
?  ????  ??
?
  ????
?  ???  ????? 
???  ? ??????? ?
??? ?? – ?? ? ??
??? ?? ??? ?
? ??? ?? ????? ? ? ?? ???
? ??
?
 ?? ????
? ??? ????? ? , ??? ????? 
? ??????? (????? ) ? 
????? ??? – ????? ?? ?
????? ??? ?
????? ????? ?? ????? ? ??? ?? ??? ?
? ?????
? ???????? ? 
????? ???????? ? ??? ????? ??? ????? ? ? ? ?? ??? ???? ? ?? ?
???? ?? ????? , ?? ? ?
????? ? 
??? ???? ????? ? ? ??? ????? ???? ??? ?? ??????? ?? ???? ???????? ?? ? 
???? ???? – ?? ?????
? -??? ?????  ?? ?? ??  ?
??????  ? ???  ? ??  ???
???  ? ????? ??? ???
? 
? ??? ??  ?  ??? ?  ? ?
??? ?? – ? ??? ?? ?? ?? ?? ?????
? -??? ????? ?
??????, ? ?? ???
??? ? ????? ??? ???
? ? ??? ?? 
? ??? ? ? ????? ? 
????? ??? – ?? ? ??? ??? ?
? ??? ? ?????
? ??
? ????? 
?????? ???? ? ??? ?
?????? ????? ? ? ?? ????? ??? ??? ?? ? 
??????? ???? ???? ???? ??? ??? ? ????? ????
? ?? ??
?, 
? ??? , ??
? ? ? ??? ? 
Chapter 2.indd   18 07-04-2025   15:01:44
Reprint 2026-27
19 ?.  ????
?? ?????: ?
????????? ? ?? ????? ?? ? ??? ?????? ?????????? ?????? ??
?????? ??? ?
???? ?????? ?? ???? ? ?? ??? ?? ?? ?????? ???? ? ?
????? ????
???? ???? – ???  ?? ???  ???????  ?? ????  ?? ?? ??????  ? ?? ????? ?  ??? ?? ????  ?? ? 
???? ??? ??? ?????  ???? ????? ?  ??  ?? ???? ????  ?
??? ?? ?? ?
??? ?? – ??? ?? ??? ??????? ?? ???? ?? ?? ?????? ? ?? ????? ? ??? ?? ???? ? ?? ? ?
??? ?? ?? 
???? ??? ??? ???: ???? ????? ? ?? ?? ???? ???? ????? ? 
????? ??? – ?????? ??? ????? ?????? ? ???? ? ?? ??? ?????? ?? ?? ? ? ????? ??? ?? ? ??? ???? ? 
??? ??? ??? ??? ??? ?
? ?? ??? (?? ???? ? ???????
? ??? ??? ), ??????? , ?? ???? , ?? ??? ???? ? ?? ????? 
??? ??? (???? ?
???
? ?
? ????? ??? ), ?? ???? ?????? ? ??? ?? (?????) ??? ?? ???? , ?? ? ?
??? ?? ?? 
? ? ?? ???? ?? ? ? ? ?
?????? ??? ????? ???
? ?
??????? ?? ?? ??? ?
? ????? ? 
??????? ??? ??? ??? ? ? ?? ?? ??????? ?? ?? ?? ?
??????? ? ?? ???? ? ??? ??
? ??? ?? ?? ?? ????? ? ?????
???? ???? – ???? ?????-?? ?????  ? ???  ?
?????? ??  ??????  ?? ?? ? ?  ??
?
  ??  ??? ??
?  ???? 
??  ?? ??? ?? ?
??? ?? – ? ??? ?????? ???? ??????? ????? ?
?????? ?? , ?? ?? ? ? ??? ? ??? ??
?, ???? ?? 
????? ?? ? 
Chapter 2.indd   19 07-04-2025   15:01:45
Reprint 2026-27
Read More

FAQs on NCERT Textbook: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्

1. 'नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्' पाठ का मुख्य संदेश क्या है ?
Ans. 'नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्' पाठ का मुख्य संदेश यह है कि हमें जीवन में सुभाषितों (अर्थात् अच्छे और प्रेरणादायक वाक्यों) को अपने जीवन में अपनाना चाहिए। ये सुभाषित हमें सही मार्गदर्शन देते हैं और हमारे जीवन को सकारात्मक बनाते हैं।
2. पाठ में किस प्रकार के सुभाषितों का उल्लेख किया गया है ?
Ans. पाठ में विभिन्न प्रकार के सुभाषितों का उल्लेख किया गया है, जो जीवन के विभिन्न पहलुओं जैसे मित्रता, ज्ञान, और साधना पर प्रकाश डालते हैं। ये सुभाषित हमें जीवन में सही निर्णय लेने में मदद करते हैं।
3. 'सुभाषित' का अर्थ क्या होता है ?
Ans. 'सुभाषित' का अर्थ है 'अच्छा वाक्य' या 'प्रेरणादायक कथन'। ये वाक्य ज्ञान और नैतिकता का संदेश देते हैं और हमें जीवन में सकारात्मक सोचने के लिए प्रेरित करते हैं।
4. क्या इस पाठ में दिए गए सुभाषितों का वास्तविक जीवन में उपयोग किया जा सकता है ?
Ans. हाँ, इस पाठ में दिए गए सुभाषितों का वास्तविक जीवन में उपयोग किया जा सकता है। ये हमें अपने जीवन में नैतिकता, संयम और सही सोच को अपनाने के लिए प्रेरित करते हैं, जिससे हम बेहतर व्यक्ति बन सकते हैं।
5. इस पाठ का अध्ययन करने से छात्रों को क्या लाभ होता है ?
Ans. इस पाठ का अध्ययन करने से छात्रों को प्रेरणा, नैतिक मूल्य, और जीवन के प्रति सकारात्मक दृष्टिकोण विकसित करने में मदद मिलती है। इससे उनका समग्र विकास होता है और वे अपने जीवन में चुनौतियों का सामना बेहतर तरीके से कर सकते हैं।
Explore Courses for Class 7 exam
Related Searches
Exam, Objective type Questions, Extra Questions, practice quizzes, NCERT Textbook: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्, Important questions, Semester Notes, pdf , Summary, Previous Year Questions with Solutions, shortcuts and tricks, mock tests for examination, ppt, Viva Questions, study material, video lectures, NCERT Textbook: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्, MCQs, NCERT Textbook: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्, past year papers, Free, Sample Paper;