NCERT Solutions: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्
पृष्ठम् 23: प्रश्नानि
1. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखन्तु
(क) नर: कतिभि: वकारै: पूजितः भवति?
उत्तरम्: पञ्चभिः
(ख) पुरुषेण कति दोषा: हातव्या:?
उत्तरम्: षड्
(ग) बुद्धि: केन शुध्यति?
उत्तरम्: ज्ञानेन
(घ) जलविन्दुनिपातेन क्रमशः क: पूर्यते?
उत्तरम्: घटः
(ङ) आलस्यं केषां महान् रिपु:? अस्ति?
उत्तरम्: मनुष्याणाम्।
पृष्ठम् 24: प्रश्नानि
2. निम्नलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखन्तु-(क) नर: कथं पूजितो भवति?
उत्तरम्: नरः वस्त्रेण वपुषा, वाचा, विद्यया विनयेन च पञ्चभिः वकारै: युक्तः पूजितः भवति।
(ख) पुरुषेण के दोषा: हातव्या:?
उत्तरम्: पुरुषेण निद्रा तन्द्रा, भयं क्रोधं आलस्यं दीर्घसूत्रता च षड् दोषाः हातव्याः।
(ग) कस्य बुद्धि: विस्तारिता भवति?
उत्तरम्: यः पठति, लिखति, पश्यति, परिपृच्छति पण्डितान् च उपाश्रयति तस्य बुद्धिः विस्तारिता भवति।
(घ) किं कृत्वा मनुष्य: नावसीदति?
उत्तरम्: उद्यमं कृत्वा मनुष्यः न अवसीदति।
(ङ) व्यासस्य वचनद्वयं किम्?
उत्तरम्: परोपकारः पुण्याय पापाय च परपीडनम् इति व्यासस्य वचनद्वयम्।
3. उदाहरणानुसारं श्लोकांशान् यथोचितं योजयन्तु-
उत्तरम्: 
पृष्ठम् 25-26: प्रश्नानि
4. निम्नलिखितानां वाक्यानां समानार्थकान् श्लोकांशान् पाठात् चित्वा लिखन्तु-
(क) मधुरवाण्या सर्वं प्रसन्नाः भवन्ति।
उत्तरम्: प्रियवाक्यप्रदानेन सर्वे तुष्यन्ति जन्तवः।
(ख) परिश्रमेण तुल्यः सखा नास्ति।
उत्तरम्: नास्त्युद्यमसमो बन्धुः।
(ग) परोपकारेण मानवस्य पुण्यार्जनं भवति।
उत्तरम्: पुण्याय।
(घ) हिन्दमहासागरात् हिमालयपर्यन्तं भारतवर्षम्।
उत्तरम्: उत्तरं यत् समुद्रस्य हिमाद्रेः एव दक्षिणम्। वर्ष वद् भारतं नाम।
5. अधोलिखितानां शब्दानाम् उदाहरणानुसारं पर्यायपदानि लिखन्तु-
यथा-वपुः - शरीरम्
(क) जलम् - _________
(ख) लोचनम् - _________
(ग) धनम् - _________
(घ) बुद्धि: - _________
(ङ) रिपु: - _________
उत्तरम्:
(क) जलम् - वारि
(ख) लोचनम् - नेत्रम्
(ग) धनम् - वैभव / सम्पत्ति
(घ) बुद्धि: - प्रज्ञा / चित्त / धी
(ङ) रिपु: - शत्रुः
6. अधः रिक्तस्थानानि तृतीयाविभक्ते: समुचितरूपैः पूरयन्तु-
उत्तरम्:
7. कोष्ठके पदानि विलिख्य सुभाषित पूरयन्तु-
उत्तरम्:
8. उपर्युक्तानि सुभाषितानि पठित्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु-
(क) आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो _____ रिपु:।
(ख) ________ वचने का दरिद्रता।
(ग) य: पठति लिखति पर्यति ________।
(घ) स हेतु: सर्वविद्यानां ________ धनस्य च।
(ड) ________ बुद्धिर्ज्ञानेन शुध्यति।
उत्तरम्:
(क) आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थो महान् रिपु:।
(ख) प्रियवाक्यप्रदानेन वचने का दरिद्रता।
(ग) य: पठति लिखति पर्यति परिपृच्छति।
(घ) स हेतु: सर्वविद्यानां धर्मस्य धनस्य च।
(ड) विद्यातपोभ्यां भूतात्मा बुद्धिर्ज्ञानेन शुध्यति।
FAQs on NCERT Solutions: नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्
| 1. नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम् क्या है? |  |
| 2. इस पुस्तक में कौन-कौन से विषय शामिल हैं? | |
| 3. "नित्यं पिबाम: सुभाषितरसम्" का अध्ययन कैसे करें? | |
| 4. इस पुस्तक से क्या लाभ होता है? | |
| 5. क्या इस पुस्तक का अभ्यास परीक्षा में सहायक होता है? | |
