NCERT Solutions: दशमः कः

पृष्ठम् 108: प्रश्नानि

1. कोष्ठकात् समीचीनम् उत्तरं चित्वा लिखन्तु।
(क) कति बालकाः स्नातुं गता:? (पञ्च, द्वादश, दश)
उत्तरम्: दश

(ख) कतमः बालकः नद्यां मग्नः इति निश्चयम् अकुर्वन्? (प्रथम, दशमः, पञ्चमः)
उत्तरम्: दशमः

(ग) दशमः कः आसीत्? (नायक:, पथिकः, नदी)
उत्तरम्: नायक:

(घ) कः सम्यक् रूपेण बालकान् गणितवान्? (नायक:, पथिकः, बालकः)
उत्तरम्: पथिकः

(ङ) बालकाः कां तीर्त्वा पारं गताः? (पुष्करिणीम्, समुद्रम्, नदीम्)
उत्तरम्: नदीम्

पृष्ठम् 109: प्रश्नानि

2. पाठस्य आधारेण एकवाक्येन प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखन्तु-
(क) दश बालकाः किमर्थं नदीम् अगच्छन्?
उत्तरम्: दश बालकाः स्नानाय नदीम् अगच्छन्।

(ख) नायक: किम् अपृच्छत्?
उत्तरम्: नायक: अपृच्छत्, "अपि सर्वे बालकाः नदीम् उत्तीर्णाः?"

(ग) बालकाः स्नानाय कुत्र अगच्छन्?
उत्तरम्: बालकाः स्नानाय नदीम् अगच्छन्।

(घ) बालकाः किं निश्चयम् अकुर्वन्?
उत्तरम्: बालकाः 'दशमः नद्यां मग्नः' इति निश्चयं अकुर्वन्।

(ङ) बालकाः कथं गृहम् अगच्छन्?
उत्तरम्: बालकाः आनन्देन गृहम् अगच्छन्।

3. पट्टिकातः उचितं विशेषणपदं योजयित्वा वाक्यानि रचयन्तु-
(क) करे _________________ अङ्गुलिः भवति तर्जनी।
(ख) अनामिका _________________ अङ्गुलिः भवति।
(ग) करे _________________ अङ्गुलिः भवति अङगुष्ठः।
(घ) कनिष्ठिका _________________ अङ्गुलिः भवति।
(ङ) करे _________________ अङ्गुलिः भवति मध्यमा।
उत्तरम्:
(क) द्वितीया
(ख) चतुर्थी
(ग) प्रथमा
(घ) पञ्चमी
(ङ) तृतीया

पृष्ठम् 110: प्रश्नानि

4. पट्टिकां दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखन्तु।
(क) सप्ताहस्य प्रथमः दिवसः कः? _____________________
(ख) सप्ताहस्य कतमः दिवसः रविवासरः अस्ति? _____________________
(ग) सप्ताहस्य षष्ठः दिवसः कः? _____________________
(घ) सप्ताहस्य कतमः दिवस: शनिवासरः अस्ति? _____________________
(ङ) सप्ताहस्य अन्तिम दिवसः कः अस्ति? _____________________
उत्तरम्:
(क) रविवासरः
(ख) प्रथमः
(ग) शुक्रवासरः
(घ) सप्तमः
(ङ) शनिवासरः

5. वाटिकां दृष्ट्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखन्तु-
(क) मासेषु पञ्चमः मासः कः? _____________________
(ख) मार्गशीर्षः कतमः मासः अस्ति? _____________________
(ग) मासेषु दशम : मासः कः? _____________________
(घ) कार्तिकः कतमः मासः अस्ति? _____________________
(ङ) मासेषु अन्तिम मासः कः? _____________________
उत्तरम्:
(क) श्रावणः
(ख) नवमः
(ग) पौषः
(घ) अष्टमः
(ङ) फाल्गुनः

पृष्ठम् 111: प्रश्नानि

6. मञ्जूषां पश्यन्तु, उत्तरं लिखन्तु-
(क) आङ्ग्लमासेषु दशमः मासः ____________________।
(ख) फरवरीमासः ____________________ मासः अस्ति।
(ग) आङ्ग्लमासेषु अष्टमः मासः ____________________।
(घ) सितम्बरमासः ____________________ मासः अस्ति।
(ङ) आङ्ग्लमासेषु अन्तिमः मासः ____________________।
उत्तरम्:
(क) अक्टोबर-मासः
(ख) द्वितीय:
(ग) अगस्त-मासः
(घ) नवमः
(ङ) दिसम्बर-मासः

7. अधोलिखिते गद्यांशे अङ्कानां स्थाने संख्यावाचकशब्दान् लिखन्तु-
यथा- (१) पाठशाला - एका पाठशाला।
____________________ (१) पाठशाला अस्ति। तत्र ____________________ (३) अध्यापकाः सन्ति। साहित्यकक्षायां ____________________ (२०) छात्राः सन्ति। एकस्मिन् दिने ____________________ (१) निरीक्षक: आगतवान्। तस्मिन् दिने साहित्यकक्षायां ____________________ (१५) छात्रा: उपस्थिताः। ____________________ (५) अनुपस्थिताः। निरीक्षक: ____________________ (१०) शब्दान् लेखितुम् उक्तवान्। ____________________ (२) छात्रौ ____________________ (७) शब्दान् सम्यक् लिखितवन्तौ। ____________________ (१) छात्रः सर्वान् अपि ____________________ (१०) शब्दान् सम्यक् लिखितवान्। अवशिष्टाः ____________________ (१२) छात्रा: ____________________ (९) शब्दान् सम्यक् लिखितवन्तः। 
उत्तरम्:
एका (१) पाठशाला अस्ति। तत्र त्रयः (३)अध्यापकाः सन्ति। साहित्यकक्षायां विंशतिः (२०) छात्राः सन्ति। एकस्मिन् दिने एकः (१) निरीक्षकः आगतवान्। तस्मिन् दिने साहित्यकक्षायां पञ्चदश (१५) छात्राः उपस्थिताः। पञ्च (५) अनुपस्थिताः। निरीक्षक: दश (१०) शब्दान् लेखितुम् उक्तवान्। द्वौ (२) छात्रौ (७) सप्त शब्दान् सम्यक् लिखितवन्तौ। एकः (१) छात्रः सर्वान् अपि दश (१०) शब्दान् सम्यक् लिखितवान्। अवशिष्टाः द्वादश (१२) छात्रा: नव (९) शब्दान् सम्यक् लिखितवन्तः।